Χριστιανική Ψυχολογία
Συναισθήματα
που μας αρέσουν...
Συμβαίνει
σε όλους, να μας αρέσουν ορισμένα συναισθήματα. Αλλά μπορούμε να
εμπιστευτούμε τα συναισθήματά μας; Στον προφήτη Ιερεμία
διαβάζουμε: «Η καρδία είναι απατηλή υπέρ πάντα και σφόδρα διεφθαρμένη· τις δύναται να γνωρίση αυτήν;»
(Ιερ. 17/ιζ/9). Υπάρχουν αρκετοί τρόποι που μπορούμε να συμβιβαστούμε
επιδιώκοντας να έχουμε καλά συναισθήματα. Ας δούμε μερικά παραδείγματα
και πείτε αν συμφωνείτε.
Η αίσθηση να ανήκεις κάπου
Λίγα συναισθήματα είναι τόσο γλυκά
όσο η αίσθηση να ανήκεις κάπου. Πρόκειται για ένα σαφώς βασικό
ανθρώπινο ένστικτο. Χρειαζόμαστε να ανήκουμε σε μια οικογένεια, μια
κοινότητα ή κάποια άλλη ομάδα, όπου είμαστε αποδεκτοί και εκτιμώμενοι.
Εκεί βρίσκουμε μια θέση. Είμαστε "από μέσα". Στην εκκλησία του Χριστού,
στην οικογένεια του Θεού, αυτό είναι ένα υπέροχο υγιές συναίσθημα. Όμως
για κάθε καλή χρήση ενός συναισθήματος υπάρχει μια αρνητική χρήση. Η
αίσθηση να ανήκεις κάπου μπορεί να παγιδεύσει τους ανθρώπους σε μια
μυστική λατρεία ή παραθρησκεία (cult). Σε λιγότερο ακραία παραδείγματα
πολλοί έχουν επιτρέψει στο συναίσθημα να ανήκουν κάπου, να είναι ο
αποφασιστικός παράγοντας για την επιλογή του τόπου της λατρείας τους,
στο τι να πιστεύουν και τι τους κάνει να υποστηρίζουν ο ένας τον άλλο.
Η αίσθηση ότι έχεις παραδόσεις και έθιμα
Οι παρατηρήσεις των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, και στις πρωτόγονες και
στις προηγμένες κοινωνίες, δείχνουν μια σταθερή τάση να βρίσκει κάποιος
άνεση στην παράδοση και την συνήθεια. Αν δεν ορίσουμε τις παραδόσεις
της λατρείας μας με βάση το λόγο του Θεού, πιθανότατα θα ακολουθήσουμε
τεχνητές παραδόσεις ανθρώπινης προέλευσης. Η λατρεία εικόνων και
τυπικών τελετουργικών ανθρώπινης προέλευσης, είναι ένα παράδειγμα αυτής
της κατάστασης. Δεν είναι όλα τα τελετουργικά κακά, αλλά αν γινόμαστε
ανήμποροι ή απρόθυμοι να τα αξιολογήσουμε και να απορρίψουμε όσα
αμφισβητούν ή παραμερίζουν την βιβλική εντολή, τότε εξαπατούμαστε από
τα συναισθήματά μας. Η αγάπη για την παράδοση και την συνήθεια είναι
μόνο ένα συναίσθημα, και ποτέ δεν πρέπει να μπαίνει πάνω από τους
συλλογισμούς μας και την αναζήτηση του θελήματος του Θεού.
Η αίσθηση να ξέρεις ότι κάποιος σε οδηγεί
Οι Απόστολοι σαφώς αγαπούσαν και έβλεπαν τον Ιησού ως Κύριο και Δάσκαλό
τους. Ασφαλώς θα ένιωθαν αγάπη, προστασία και καθοδήγηση στα λόγια, τη
δύναμη και την παρουσία Του. Επιθυμούσαν να Τον ικανοποιούν και να
κερδίζουν την επιδοκιμασία Του σε ό,τι έκαναν και, χωρίς αμφιβολία,
χαίρονταν όταν Τον υπηρετούσαν και Τον τιμούσαν. Όμως αυτή η απόλυτη
παράδοση και εμπιστοσύνη χρησιμοποιείται λανθασμένα όταν αναφέρεται σε
οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο.
Ενώ προσδοκούμε και αποδεχόμαστε καθοδήγηση από τους ηγέτες της
εκκλησίας, δεν πρέπει να παραδώσουμε το μυαλό μας και τη θέλησή μας.
Δεν πρέπει να δεχόμαστε ανεξέλεγκτα τη διδασκαλία τους, αν αυτή δεν
ακολουθεί την Αγία Γραφή. Σκεφτείτε αυτό το πολύ κοινό σενάριο:
Ένας πιστός βλέπει στην εκκλησία του κάποια αντίφαση και ρωτάει τον
ποιμένα: «Γιατί το πιστεύουμε αυτό έτσι;» Ο ποιμένας του δείχνει ένα
χωρίο από την Αγία Γραφή που μοιάζει να υποστηρίζει εκείνη τη θέση ή
προσπαθεί να την "εξηγήσει λογικά", και ο ενορίτης φεύγει σίγουρος ότι
"όλα είναι καλά". Έτσι ο ποιμένας [πατρική φιγούρα] διατηρεί τα πάντα
υπό έλεγχο, και η εξωτερική απειλή που παρουσιάστηκε προς στιγμή από
την αμφισβήτηση, έχει εξουδετερωθεί. Σε αυτό το παράδειγμα, η αίσθηση
ότι κάποιος μάς καθοδηγεί ως μαθητές, έχει εσφαλμένη εφαρμογή.
Η αίσθηση ότι ανήκεις στους εκλεκτούς
Όπως μάς άρεσε ως παιδιά το να μας δέχεται μια ομάδα, δεν αποτελεί
έκπληξη το γεγονός ότι μας αρέσει η ιδέα ότι είμαστε μέρος από τον
εκλεκτό λαό του Θεού. Αυτό το συναίσθημα λειτουργεί σωστά όταν μας ωθεί
να φέρουμε στην οικογένεια του Θεού όσο περισσότερους μπορούμε. Αν όμως
το αφήσουμε να μεταμορφωθεί σε μια στάση που βλέπει τους άλλους
ανθρώπους ή ομάδες, ως κατώτερους και άξιους περιφρόνησης, γίνεται ένα
θλιβερό παιχνίδι ανάμεσα σε "εμάς" και "εκείνους". Τότε, αντί της καλής
αίσθησης που είχαμε νιώθοντας ότι είμαστε εκλεκτοί, έρχεται η αίσθηση
της αποκλειστικότητας ή ακόμη και η αίσθηση του αποκλεισμού των άλλων.
Απέναντι σε όλα αυτά, ας επιδιώκουμε κάθε μέρα το καλό συναίσθημα να
θέλουμε να είμαστε αρεστοί στον Θεό, πριν από οποιοδήποτε άλλο. Αυτό
βέβαια απαιτεί δουλειά και δεν έρχεται αυτόματα, όπως συμβαίνει με
κάποια άλλα συναισθήματα. Όμως αυτό μας οδηγεί στη ζωή. |
------------------------------------
Άρθρο του Eric Honea στο περιοδικό “The Berean News”, Μάρτιος 2013 .