"ΤΥΧΙΚΟΣ" -- ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 - ΓΙΑ ΠΟΙΟΝ ΕΓΙΝΕ Ο ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ;

Απαντήσεις σε απορίες

Για ποιον έγινε ο καθαρισμός;

ΕΡΩΤΗΣΗ: Σύμφωνα με το Νόμο (Λευ. 12/ιβ/1-8) ο Κύριος όρισε: Οι γυναίκες των Εβραίων αν γεννούσαν αρσενικό, θα θεωρούνταν τελετουργικά ακάθαρτες για επτά ημέρες (εδ. 2). Την 8η ημέρα θα γινόταν η περιτομή του αγοριού (εδ. 3), η μητέρα θα θεωρούνταν τελετουργικά ακάθαρτη άλλες 30 ημέρες (εδ. 4). Όταν συμπληρωθούν αυτές οι ημέρες, θα έφερνε στον ιερέα ένα αρνί ενιαύσιο για ολοκαύτωμα, και νεοσσό περιστεριού ή τρυγονιού, ως προσφορά για αμαρτία (εδ. 6). Εκείνος θα πρόσφερε τα ζώα στον Κύριο και θα έκανε εξιλέωση για τη μητέρα ώστε να καθαριστεί από τη ροή του αίματος.

Αν οι γονείς ήταν άποροι, μπορούσαν αντί για το αρνί, να φέρουν δύο τρυγόνια ή δύο μικρά περιστέρια, ένα για ολοκαύτωμα και ένα για προσφορά για αμαρτία, και έτσι η μητέρα θα ήταν καθαρή (εδ. 8). Από τα παραπάνω είναι σαφές ότι το άτομο που χρειαζόταν τελετουργικό καθαρισμό και έπρεπε να μετάσχει σε σχετική τελετή ήταν η μητέρα.

Αλλά στο Ευαγγέλιο του Λουκά, (2/β/21-24) διαβάζουμε ότι ο Ιησούς περιτμήθηκε την όγδοη ημέρα, οπότε και πήρε το όνομά Του, όμως επίσης διαβάζουμε πως «ότε επλήσθησαν αι ημέραι του καθαρισμού αυτών κατά τον νόμον Μωϋσέως, ανήγαγον αυτόν εις Ιεροσόλυμα παραστήσαι τω Κυρίω» (εδ. 22 – Κείμενο).

Η απορία μου είναι αν στην τελετή του καθαρισμού συμμετείχε και ο Ιησούς, και πώς έγινε κάτι που δεν προβλεπόταν από το Νόμο που προαναφέρθηκε;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

1. Ο Κύριός μας εφάρμοσε το Νόμο σε όλες του τις λεπτομέρειες και δεν ήταν δυνατό να παρεκκλίνει ούτε στο ελάχιστο. Εξάλλου η Καινή Διαθήκη αναφέρει συγκεκριμένα, ότι ο Κύριος «έπρεπε να ομοιωθή κατά πάντα με τους αδελφούς, διά να γείνη ελεήμων και πιστός αρχιερεύς εις τα προς τον Θεόν, διά να κάμνη εξιλέωσιν υπέρ των αμαρτιών του λαού» (Εβρ. 2/β/17). Και ο Κύριος Ιησούς κάποτε προκάλεσε τους Ιουδαίους λέγοντας: «Τις από σας με ελέγχει περί αμαρτίας;» (Ιωάν. 8/η/46). Συνεπώς δεν ήταν δυνατόν για τον Κύριό μας να κάνει ή να συμμετέχει σε κάτι που ξέφευγε από το Νόμο ούτε στο παραμικρό, για να μπορεί να σταθεί «άμωμος αμνός» και άξιος Αρχιερέας για λογαριασμό μας. Όλοι οι όροι της Παλαιάς Διαθήκης έπρεπε να τηρηθούν πιστά.

Σύμφωνα με το Νόμο, λοιπόν, τελετουργικά ακάθαρτο δεν ήταν το μωρό που γεννιόταν αλλά η μητέρα του, και τούτο σε συνάρτηση με την αιμορραγία που υπάρχει κατά τον τοκετό, που καθιστούσε μια γυναίκα τελετουργικά ακάθαρτη όπως και κατά την έμμηνη ρήση της.

Όπως σωστά παρατηρεί ο αναγνώστης, ο ευαγγελιστής Λουκάς χρησιμοποιεί πληθυντικό αριθμό γράφοντας «αι ημέραι του καθαρισμου αυτών κατά τον νόμον Μωϋσέως», αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η τελετή αφορούσε τη μητέρα μαζί με τον Υιό της. Είναι ενδιαφέρον εν προκειμένω να σημειώσουμε ότι η μετάφραση Βέλα (τεσσάρων καθηγητών) γράφει «αι ημέραι του καθαρισμού», χωρίς να προσδιορίζει ποιον αφορούσε ο καθαρισμός. (Περιέργως οι Τρεμπέλας και Κολιτσάρας στις δικές τους αποδόσεις ερμηνεύουν «διά τον καθαρισμόν της μητέρας και του αρραβωνιαστικού [μνηστήρος] της», αν και πουθενά ο Νόμος δεν απαιτούσε καθαρισμό του πατέρα).

Αν και κάποιος θα μπορούσε να θεωρήσει ότι το βρέφος μολυνόταν κατά τον τοκετό από την ακαθαρσία της μητέρας του, ο Νόμος της Παλαιάς Διαθήκης δεν λέει κάτι τέτοιο και συνεπώς η σκέψη αυτή αν και "λογική", είναι νομικά αβάσιμη. Εξάλλου, αν θέλουμε να μείνουμε πιστά στο κείμενο του Λουκά, η πράξη του καθαρισμού δεν έγινε "κατά την παράδοσιν των ανθρώπων" αλλά «κατά τον νόμον Μωϋσέως» και η διατύπωση του Νόμου είναι σαφέστατη εν προκειμένω, καθώς λέει: «εωσού πληρωθώσιν αι ημέραι του καθαρισμού ΑΥΤΗΣ» και όχι «αυτών» (είτε στο αυτών περιλαμβάνεται ο πατέρας είτε το βρέφος).

Συνεπώς, εδώ ο Βάμβας έχει δίκιο όταν χρησιμοποιεί ενικό θηλυκού (αυτής), επειδή είναι φανερό ότι ο πληθυντικός χρησιμοποιήθηκε από τον Λουκά συλλογικά, ως οικογένεια, και όχι τελετουργικά. Θυμηθείτε πως και σήμερα μία μητέρα μπορεί π.χ. να πει: «Πηγαίνουμε στο Ωδείο και μαθαίνουμε πιάνο», ενώ στην κυριολεξία εκείνο που μαθαίνει είναι το παιδί και η μητέρα απλώς το συνοδεύει στη διαδρομή.

Επειδή κάποιοι θέλουν να μένουν δεμένοι στο γράμμα, συχνά οδηγήθηκαν σε παρερμηνείες και αιρέσεις. Η Βίβλος δεν φάσκει και αντιφάσκει. Τα πράγματα είναι απλά εφόσον και εμείς είμαστε απλοί. Αν όμως προσπαθούμε “να διαβάζουμε πίσω από τα γραφόμενα” και να δημιουργούμε δικές μας διδασκαλίες κατά τη φαντασία και την προαίρεση της καρδιάς μας, τότε εκθέτουμε τους εαυτούς μας σε σοβαρούς κινδύνους.

2. Η ερώτηση δίνει αφορμή για να διευκρινιστεί άλλο ένα ζήτημα, που προκλήθηκε από εξωβιβλικές και εικονογραφικές παραδόσεις, και αφορά στην προσκύνηση του Ιησού από τους Μάγους, που εντελώς λανθασμένα συνήθως απεικονίζεται να γίνεται κατά τη γέννηση του Κυρίου.

Όπως είδαμε παραπάνω, σύμφωνα με το Νόμο, οι εύποροι Ιουδαίοι έπρεπε να προσφέρουν για τη θυσία του καθαρισμού αρνί, αλλά οι άποροι μπορούσαν να προσφέρουν τρυγόνια και περιστέρια, και αυτό έκαναν η Μαρία και ο Ιωσήφ. Αυτό είναι μαρτυρία ότι το ζεύγος δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να προσφέρει αρνί, γι' αυτό και πρόσφερε πτηνά.

Αν όμως οι Μάγοι είχαν έρθει τις πρώτες εκείνες 40 ημέρες, οι γονείς του Ιησού θα μπορούσαν να διαθέσουν κάποιο ποσό από τα πολύτιμα δώρα που πρόσφεραν για να αγοράσουν το αρνί της θυσίας όταν πήγαν στο Ναό για τον καθαρισμό της Μαρίας.

Επιπλέον, δεν ήταν δυνατό να είχε γίνει πρώτα η επίσκεψη των Μάγων στον βασιλιά και ύστερα να παρουσιαστεί το βρέφος στα Ιεροσόλυμα, αμέσως μετά την οργή του Ηρώδη και τη σφαγή των νηπίων, όταν ήταν ταραγμένη όλη η πόλη.

Τα γεγονότα στο Ναό, λοιπόν, έγιναν πριν από την επίσκεψη των Μάγων. Ύστερα από αυτήν η οικογένεια και το βρέφος Ιησούς όχι μόνο δεν πήγαν στα Ιεροσόλυμα αλλά έφυγαν αμέσως στην Αίγυπτο. Δεν μπορεί να υπολογιστεί πόσο έμειναν εκεί, (ίσως ήταν από μερικούς μήνες έως και περίπου ένα ή δύο χρόνια). Προφανώς εκεί διέθεσαν για τις ανάγκες της παραμονής τους και τα χρήματα από την αξία των δώρων των Μάγων.

Όσο για τα “δώρα των Μάγων” που δήθεν φυλάσσονται στο Άγιο Όρος, καλύτερα να μη μιλάει κανείς. |