Όταν οι αξίες υποτιμούνται


Η πρόσφατη υποτίμηση της δραχμής δεν είναι η πρώτη και, όπως λέγεται, δυστυχώς, δεν θα είναι και η τελευταία. Μια άλλη υποτίμηση είχε γίνει στις πρώτες ημέρες έκδοσης του περιοδικού μας (Νοέμβριος 1985) και τότε είχαμε δημοσιεύσει σχετικό κείμενο. Καθώς οι περισσότεροι από τους σημερινούς αναγνώστες μας δεν είχαν την ευκαιρία να το διαβάσουν και επειδή, όπως θα διαπιστώσετε, εκείνες οι σκέψεις διατηρούν αμείωτη την επικαιρότητά τους, τις αναδημοσιεύουμε στη συνέχεια. Υπάρχουν πολλά κοινά ανάμεσα στις δύο αυτές υποτιμήσεις, όπως τα πρόσωπα που χειρίστηκαν το θέμα και το ποσοστό, και βέβαια πολλά θα μπορούσαν να λεχθούν για τις μεθόδους που ακολουθούνται από ορισμένους κύκλους για να κάνουν τους φτωχούς φτωχότερους και τους πλούσιους πλουσιότερους, όμως ξεφεύγουν από τους στόχους αυτού του περιοδικού. Ωστόσο ο χριστιανός, που δίκαια παρομοιάζεται από τον Κύριο με έξυπνο έμπορο, μπορεί να ωφεληθεί πνευματικά και από αυτές τις εμπειρίες της ζωής.


Μεγάλο σάλο προκάλεσε στο λαό μας η πρόσφατη υποτίμηση της δραχμής (άραγε και η τελευταία;). Διαμαρτυρίες, απεργίες, συλλαλητήρια κ.τλ.

Κάθε μεταβολή της ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος, έχει άμεσες επιπτώσεις στην αγορά αξιών και αγαθών, και αυτές συνήθως παρουσιάζονται σαν κάτι ακαριαίο: "Εν μιά νυκτί και μόνη".

Στην πραγματικότητα όμως τα πράγματα έχουν ένα σημαντικό παρασκήνιο. Μια υποτίμηση δεν έρχεται ποτέ από μόνη της. Κάποιοι νόμοι λειτουργούν. Κάποιοι αρμόδιοι εμπλέκονται (έγκαιρα ή άκαιρα, δεν ενδιαφέρει εδώ) και, τέλος, ένας λαός υφίσταται τις άσχημες (όμως αναπόφευκτες) συνέπειές της.

***

Ο ίδιος μηχανισμός δούλεψε και στην πρόσφατη υποτίμηση. Μια κυβερνητική οικονομική πολιτική που δεν είναι δουλειά μας να κρίνουμε^ ένας λαός πεσμένος "εις επιθυμίας πολλάς ανοήτους και βλαβεράς, αίτινες βυθίζουσι τους ανθρώπους εις όλεθρον και απώλειαν" (Α' Τιμ. 6/ς/9). Μια οικονομική κατάσταση που, όπως και όλη η συμπεριφορά μας, χαρακτηρίζεται από φίλαυτο, φιλήδονο και εγωκεντρικό πνεύμα. Όλα αυτά προηγήθηκαν και έκαναν αναπόφευκτο το μέτρο της υποτίμησης.

Ο αρμόδιος υπουργός παρουσιάστηκε στους δημοσιογράφους και έκανε τις πιο ανεπιθύμητες δηλώσεις. Άλλοι τις παρακολούθησαν από τα μέσα ενημέρωσης και άλλοι όχι. Εκείνο όμως που έχει σημασία είναι ότι την άλλη μέρα ξυπνήσαμε περισσότερο φτωχοί.

***

Τώρα ειδικοί οικονομολόγοι κάνουν τις εκτιμήσεις τους. Τα κόμματα προσπαθούν να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη και κάποιοι "μαυραγορίτες" θέλησαν να κερδίσουν αθέμιτα από την ευκαιρία που παρουσιάστηκε.

Αυτά όμως συμβαίνουν σε κάθε παρόμοια περίσταση και ελπίζουμε πως πάλι, ύστερα από λίγο καιρό, η αγορά θα έχει προσαρμοστεί στη νέα κατάσταση κι εμείς θα συνηθίσουμε να ζούμε έστω και με 15% λιγότερη αγοραστική δύναμη.

Πέρα από τα στενά οικονομικά θέματα, από την άλλη πλευρά, σε κάθε υποτίμηση επαναλαμβάνονται κάποια άλλα φαινόμενα τα οποία θα θέλαμε να σχολιάσουμε στη συνέχεια:

Α. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος

Η προετοιμασία μιας υποτίμησης προϋποθέτει μεγάλη μυστικότητα. Το απαιτούν οι όροι του παιχνιδιού που λέγεται εμπόριο. Πάντοτε όμως διαρρέουν κάποιες "πληροφορίες". Ρώτησαν, λοιπόν, τον κυβερνητικό εκπρόσωπο οι δημοσιογράφοι αν είναι αλήθεια ότι θα γίνει υποτίμηση κι εκείνος, όπως γίνεται πάντα σ' αυτές τις περιπτώσεις, το διέψευσε κατηγορηματικά.

Όλα θα πάνε καλά. Καμιά υποτίμηση δεν πρόκειται να γίνει. Κοιμηθείτε ήσυχα. Ύστερα έκλεισαν οι Τράπεζες και τα καταστήματα και τότε ακούστηκε το "μυστικό": ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ.

Πόσο μοιάζει αυτός ο άχαρος ρόλος του κυβερνητικού εκπροσώπου μ' εκείνον του Διαβόλου, που πλανά και αποκοιμίζει τον κόσμο (αλλά και πάρα πολλούς πιστούς).

Κάποιος ρωτάει για το μέλλον, για την κρίση, για την οργή του Θεού που αξίζει στην ανθρωπότητα. Άλλος ενδιαφέρεται για μια χριστιανική ζωή πιο καθαρή, πιο πνευματική, πιο χρήσιμη. Τρίτος παρακολουθεί "τα σημεία των καιρών" και ανησυχεί για το μέλλον (πρόσκαιρο και αιώνιο).

Για όλα αυτά, σαν άλλος "κυβερνητικός εκπρόσωπος", έρχεται ο Διάβολος και τα όργανά του να επιβεβαιώσουν ότι οι "αξίες " αυτού του κόσμου είναι αμετάβλητες. Δεν υπάρχει κρίση, δεν είναι τόσο άσχημη η ποιότητα της πνευματικής σου ζωής, φρόντισε να απολαύσεις το σήμερα και μην ανησυχείς για το αύριο.

Κάποια στιγμή όμως το αύριο θα γίνει σήμερα και όλα όσα ο "κυβερνητικός εκπρόσωπος" διαψεύδει τώρα, θα βρεθούν εμπρός μας αμείλικτα, αναπόφευκτα, φοβερά.

Β. Οι Αξίες

Στην πρόσφατη υποτίμηση μάς είπαν , και φαίνεται πως είναι αληθινό, ότι η αξία της δραχμής από καιρό είχε υποβιβαστεί. Με άλλα λόγια ότι η υποτίμηση αυτή έπρεπε να είχε γίνει πριν από μήνες ή από χρόνια. Δηλαδή, όσοι είχαν στο πορτοφόλι ή στο συρτάρι κάποια ποσά, στην πραγματικότητα νόμιζαν ότι τα είχαν, αφού η εικόνα της αγοράς ήταν μάλλον πλαστή. Ώσπου ήρθε το όριο του "ως εδώ και μη παρέκει", και η πραγματικότητα αποκαλύφθηκε.

Πήγε ο άλλος να αγοράσει το σπίτι που παζάρευε την προηγούμενη μέρα, ή το αυτοκίνητο που είχε διαλέξει, αλλά με πίκρα διαπίστωσε πως δεν γίνεται. Τώρα έπρεπε να φέρει και άλλα χρήματα.

Πόσο θυμίζει αυτή η λυπηρή εικόνα την κατάσταση των πιστών της Εκκλησίας της Λαοδίκειας (Αποκ. 3/γ/17) που, όπως της έγραψε ο Χριστός, "Λέγεις ότι πλούσιος είμαι και επλούτησα και δεν έχω χρείαν ουδενός, και δεν εξεύρεις ότι συ είσαι ο ταλαίπωρος και ελεεινός και πτωχός και τυφλός και γυμνός (...)".

Αλήθεια πόσα από αυτά που κρατούμε στη ζωή μας σαν "πλούτη" στην πραγματικότητα είναι δραχμές χωρίς αντίκρυσμα;

Πώς θα μπορούσαμε να γνωρίσουμε την αληθινή αξία των "θησαυρών" μας; Η Αγία Γραφή μάς φωτίζει και σ' αυτό το σημείο: "Διά πυρός ανακαλύπτεται^ και το πυρ θέλει δοκιμάσει το έργον εκάστου οποίον είναι" (Α' Κορ. 3/γ/12-14).

Η παραπάνω περικοπή μιλάει για πράγματα πολύτιμα -- χρυσόν, άργυρον, λίθους τίμιους^ αλλά και για πράγματα φτωχά -- ξύλα, χόρτον, καλάμην. Θα αφήσουμε τη φωτιά του Αγίου Πνεύματος, στο φως του Λόγου του Θεού, να ξεκαθαρίσει τους θησαυρούς μας;

Στην Τράπεζα του Θεού οι αξίες είναι πολύ διαφορετικές από τις γήινες. Και ας μην λησμονούμε πως αυτός ο ξεχωρισμός θα γίνει, έτσι κι αλλιώς, κάποια μέρα.

Γ. Τα "σκληρά" νομίσματα.

Είναι και ένα τελευταίο σημείο, που αφορά όσους είχαν φροντίσει ν' ανταλλάξουν τις δραχμές τους με άλλα νομίσματα, "σκληρά" όπως τα λένε. Αυτοί δεν πειράχτηκαν από την υποτίμηση της δραχμής. Είχαν φροντίσει να επενδύσουν σε κάτι πιο σταθερό. Μάλιστα οι περισσότερο προνομιούχοι έκαναν κάτι ακόμη: Φρόντισαν να στείλουν τα χρήματά τους σε άλλη χώρα, όπου υπάρχει σταθερότητα και σιγουριά.

Χωρίς να ασχολείται με όλα αυτά τα "κόλπα" ο Λόγος του Θεού, πριν πολλά χρόνια προειδοποιεί τους πιστούς δούλους του Κυρίου:

"Μη θησαυρίζετε εις εαυτούς θησαυρούς επί της γης, (...) άλλά θησαυρίζετε εις εαυτούς θησαυρούς εν ουρανώ (...). Επειδή όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί θέλει είσθε και η καρδία σας" (Ματθ. 6/ς/19-21).


Στην πρόσφατη υποτίμηση υπήρξαν και διαφορές, όπως το γεγονός ότι όλοι αποδέχθηκαν την εξέλιξη μοιρολατρικά. Δεν υπήρχαν αυτή τη φορά φασαρίες και αντιδράσεις από τον κόσμο. Απόδειξη του πώς, σιγά σιγά, οι άνθρωποι μαθαίνουν στην ηττοπάθεια και συνηθίζουν στο σκύψιμο του κεφαλιού απέναντι στην όποια εξουσία. Όπως ακριβώς συμβαίνει συχνά και στο χώρο τον εκκλησιαστικό, δυστυχώς!..

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ