"ΤΥΧΙΚΟΣ" - ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2009 -- ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

1. «Δύση και Ανατολή σε Σχίσμα».
Στ. Ράνσιμαν. Σελ. 250, Εκδ. «Εν πλω», Αθήνα 2008.

Για τυχαίους λόγους δεν είχαμε διαβάσει προηγουμένως άλλο βιβλίο του γνωστού βυζαντινολόγου και φιλέλληνα. Το βιβλίο αυτό πρωτοεκδόθηκε το 1955 στα αγγλικά με τίτλο "Τhe Eastern Schism". Η μελέτη του υπήρξε άκρως διαφωτιστική επειδή δείχνει πόσο πολύ διαβρώθηκε η χριστιανική εκκλησία ύστερα από το συνοικέσιό της με τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή αυλή, καθώς σχεδόν σε κάθε λίγες σελίδες του βιβλίου παρουσιάζονται η θλιβερή δουλοπρέπεια των κληρικών και οι σκοτεινές μηχανορραφίες αυλικών, στρατηγών και διπλωματών, που είχαν ως αποτέλεσμα την αλλοίωση του πνευματικού χαρακτήρα της χριστιανοσύνης και τον εκφυλισμό της σε θεραπαινίδα της πολιτικής και προσωπικών φιλοδοξιών.

Συστήνουμε την ανάγνωση του εν λόγω βιβλίου από καθέναν που θέλει να ξέρει το παρασκήνιο που οδήγησε στο σημερινό κατάντημα τις εκκλησίες Ελληνορθόδοξη και Ρωμαιοκαθολική, που ως συστήματα καμία σχέση ή ομοιότητα δεν έχουν πλέον με την πνευματική Νύμφη του Χριστού.

Εκθέτοντας το ιστορικό πλαίσιο που οδήγησε στο σχίσμα των εκκλησιών και αφού διευκρινίσει πως, «Ο συνήθης ορισμός του σχίσματος είναι ότι αποτελεί την εμφάνιση μιας ξεχωριστής παράταξης εντός της εκκλησίας, ενώ η έννοια της αίρεσης συνδέεται με την υιοθέτηση εσφαλμένου δόγματος», ο συγγραφέας εξηγεί ότι υπάρχουν «πέντε επιγραμματικές αιτίες ενός σχίσματος: μπορεί να οφείλεται σε προσωπικές αντιπαλότητες^ σε εθνικιστικές, κοινωνικές ή οικονομικές αντιπαλότητες^ σε διαμάχες μεταξύ των μεγάλων Εδρών^ σε λειτουργικές διαφορές^ ή σε προβλήματα υπακοής».

Για τις Οικουμενικές Συνόδους που κάποιοι θεωρούν θεόπνευστες, γράφει: «Οι συνάξεις ήταν συχνά καταιγιστικές. Η σωματική βία δεν ήταν φαινόμενο άγνωστο. Ορισμένες φορές, δύσκολα θα μπορούσε να πιστέψει κανείς ότι το Άγιο Πνεύμα ήταν όντως παρόν».

Για τον αυτοκράτορα γράφει πως όταν «αποδέχτηκε τον Χριστιανισμό, έγινε δεκτός ως η κεφαλή της χριστιανικής κοινότητας. Ο Κωνσταντίνος, για τις επήρειες του προς την Εκκλησία, αναδείχθηκε Ίσος των Αποστόλων. (...) ήταν δικό του καθήκον να συγκαλέσει μία Οικουμενική Σύνοδο (...) η τελετή της ενθρόνισής του μεταβλήθηκε σε θρησκευτικό μυστήριο (...)

Για τη διοίκηση των εκκλησιών γράφει: «Μπορεί οι Πατριάρχες να ήταν κατ’ όνομα εκλεγμένοι από τους επισκόπους τους, στην πραγματικότητα όμως ήταν ο Αυτοκράτορας που τους διόριζε ή τους καθαιρούσε (...) Αυτοκράτορας και Πατριάρχης ήσαν τα δύο ανώτερα όργανα της Πολιτείας –με τον Αυτοκράτορα να στέκεται ψηλότερα— (...)

Σχετικά με τις αιρέσεις καταγγέλλει: «Όταν θεσμοθετήθηκε ο διωγμός κατά των αιρέσεων, η αιτία ήταν είτε ότι η αίρεση ήταν κοινωνικά μη αποδεκτή, είτε ότι ο διωγμός παρείχε τα μέσα για την καταστολή κάποιας ομάδας ή ενός ατόμου που ήταν μη δημοφιλές ή επικίνδυνο».

Αλλά δεν είναι δυνατό να μεταφέρουμε εδώ όλο το βιβλίο. Κάθε αναγνώστης που θέλει να ξέρει πώς διαμορφώθηκαν και σε τι "θεμέλια" στηρίζονται οι δύο μεγάλες εκκλησίες που πρωταγωνίστησαν στο Μεγάλο Σχίσμα και μέχρι σήμερα διαφεντεύουν στον χριστιανικό λεγόμενο κόσμο, θα διαφωτιστεί και θα ωφεληθεί από τη μελέτη του βιβλίου αυτού, όταν μάλιστα γνωρίζει ότι ο συγγραφέας του είναι πρόσωπο που το σέβεται και προβάλλει πολύ η κρατική Εκκλησία της Ελλάδος..

2. «Σημείο αντιλεγόμενο (Φάκελος Ιησούς ο από Ναζαρέτ)».
Ν. Καπελούζου. Σελ. 256, Εκδ. "Διώνη", Αθήνα 2008.
Ενδιαφέρουσα μελέτη που ξαναπιάνεται με το διαχρονικό θέμα της Δίκης του Ιησού. Έχοντας σπουδάσει πολιτικές επιστήμες και θεολογία ο συγγραφέας αντιμετωπίζει το ζήτημα εξηγώντας στιγμές και σκηνές του βιβλικού υπομνήματος κάτω από φως που ούτε η μία (πολιτική-νομική) ούτε η άλλη (θεολογία) επιστήμη από μόνη της θα μπορούσε να προσφέρει.

«Ο Ιησούς Χριστός θα εξακολουθεί μέχρι το τέλος του ``παρόντος αιώνος’’ να είναι ``σημείο αντιλεγόμενο’’, για να αποκαλύπτονται οι διαλογισμοί των καρδιών των ανθρώπων», γράφει κάπου στο τέλος ο συγγραφέας, δείχνοντας πως το ζήτημα της Δίκης του Ιησού δεν είναι τόσο για να βρούμε πόσο έφταιγαν ο Ιούδας, ο Πιλάτος, οι Φαρισαίοι, οι Ιουδαίοι ή οι Ρωμαίοι, αλλά πόσο ένοχοι ή όχι θα καταστούμε εμείς σήμερα, προσεγγίζοντας με σέβας ή αδιαφορία το πανανθρώπινο αυτό γεγονός.

3. «Η απάντησή μου, σ’ αγαπημένους ποιητές».
Σπ. Πορτινού. Σελ. 80, Εκδ. Ελληνικός Βιβλικός Σύνδεσμος, Αθήνα 2009.

Ποιητική συλλογή του γνωστού ποιητή, συγγραφέα και νομικού, που χρησιμοποιώντας ένα πρωτόγνωρο σ’ εμάς σχήμα, εκφράζει τα εσώψυχά του απαντώντας με τον τρόπο του σε ποιήματα γνωστών Ελλήνων ποιητών όπως οι Μωρεάς, Σκυλίτσης, Καβαδίας, Μελισσάνθη, Ραγκαβής, Σεφέρης, Σημηριώτης, Ελύτης κ.π.ά.

Όμορφη εργασία που αν μη τι άλλο τονίζει πόσο διαφορετικά κι αληθινά βλέπει τα πράγματα ο φωτισμένος από τη λάμψη του Ευαγγελίου άνθρωπος, που τόσο ωραία αποδίδεται σε τούτους τους στίχους:

«Πριν φύγουμε, πριν νιώσουμε
το άγγισμα της στράτας
και πριν οι χάρτες ανοιχτοί
ορίσουνε το τέρμα,
πρώτα ας λογιάσουμε σκυφτοί
Ποιος οδηγός μαζί θα ’ρθει. (...)

Ξέρω πιλότο θεϊκό, ξέρω
ποια είναι η στράτα,
ξέρω πόσο μ’ αγάπησε Αυτός.
Κράξ’ Τον, στην άμμο στέκεται
Είναι ο γλυκός Χριστός.»

Αντίθετα με άλλα ποιήματα του Σ.Π. –που ίσως είναι παραπάνω από την ικανότητα του μέσου αναγνώστη να συλλάβει–, τούτο το έργο του μιλάει στην καρδιά και το νου, συγκινώντας και προκαλώντας κατανύξεις Αγίου Πνεύματος. |