Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Προσπαθούμε να διατηρούμε το ύφος και την ορθογραφία του πρωτότυπου.
Ενδύουν τον Αρχιερέα! Ο πολυγραφότατος Αρχιμ. Δαν. Αεράκης έγραψε στο περιοδικό «Ιωάννης ο Βαπτιστής» (Ιούν. 2007, σελ. 88-89) τα εξής σχετικά με τα άμφια των αρχιερέων:
Ολόκληρη ιεροτελεστία είναι το ντύσιμο του αρχιερέα, δηλαδή, του επισκόπου, προκειμένου να προστεί της θείας Λειτουργίας. Υπάρχουν βέβαια και ταπεινοί επίσκοποι, που δεν θέλουν παρατρεχάμενους, για να τους ντύσουν. Δεν στέκουν ακίνητοι στη σολέα ή μπροστά στην αγία τράπεζα, με τα χέρια τεντωμένα, περιμένοντας διάκους και παπάδες για να τους φορέσουν τα πολυτελή και χρυσοκέντητα άμφια! Οι ταπεινοί επίσκοποι μόνοι τους περιβάλλονται σεμνά και απλά άμφια. Προσεύχονται με δέος. Τρέμουν με τη σκέψη, ότι θ' αγγίξουν την αγία τράπεζα, ότι ανάξιοι όντες δέχτηκαν την «της ιερωσύνης χάριν».
Η θεραπεία του ολέθριου για το εκκλησιαστικό ήθος και τη λειτουργική παράδοση πάθους, που λέγεται εμφανισιακή μεγαλοπρέπεια και προκλητική πολυτέλεια, είναι να προβληθούν τα άμφια των αγίων ιερέων, που ήσαν «ιερέων ποδήρη κατακοσμούμενοι και αιμάτων τοις ρείθροις επισταζόμενοι» (απολυτίκιο αγίου Ελευθερίου). Aν δούμε την αμφίεση των αγίων μαρτύρων αρχιερέων, τότε θα κλάψουμε για τη μεταμφίεση πολλών σημερινών αρχιερέων (και ιερέων). (...)
Ο ιερός Χρυσόστομος θαυμάζει την απλότητα και την αγιότητα του Παύλου, που τον έχει ως πρότυπο δικό του, άλλα και κάθε επισκόπου και πρεσβυτέρου. Ο λειτουργός της Εκκλησίας δεν φαντάζει με τα χρυσοστόλιστα άμφια, με τους επιστήθιους σταυρούς και τα εγκόλπια, με τα αυτοκρατορικά στέμματα στο κεφάλι, με σκήπτρο εξουσίας στο χέρι.
Αυτά όλα είναι για τον κόμπο [σημ. «Τ»: κομπασμό], όχι για τον κόσμο. Είναι για την αλαζονεία, όχι για την αγάπη.
Ο συνεσταλμένος λειτουργός, που αποβλέπει στη διακονία, κι όχι στην επιβλητική εξουσία, είναι ντυμένος τα άμφια της ελεημοσύνης, της απλότητας, της ταπεινοφροσύνης, της αγνότητας και της αγιότητας. «Ο ελεήμων λειτουργός ου ποδήρη ενδέδυται, ουδέ κώδωνας περιφέρει, ουδέ στέφανον αναδείται, αλλά αναβέβληται της φιλανθρωπίας την στολήν, της ιεράς εσθήτος ούσαν αγιωτέραν» (Ε.Π.Ε. 19,526).
Μετάφραση: Ο ελεήμονας κληρικός δεν φοράει εντυπωσιακά άμφια, ούτε είναι φορτωμένος με στολίδια, ούτε στο κεφάλι έχει στεφάνι. Φοράει τη στολή της φιλανθρωπίας, που είναι η πιο αγνή ιερατική στολή.
Αυτά δεν σημαίνουν, ότι δεν διακρίνονταν οι λειτουργοί της Εκκλησίας και από εξωτερικά άμφια. Αλλ' όπως σ' άλλα σημεία τονίζει ο ιερός Πατήρ, τα λειτουργικά άμφια ήταν κυρίως λευκά και απλά. Άλλωστε πώς θα ναι ντυμένος την ελεημοσύνη, τη θυγατέρα του Θεού, ένας λειτουργός, όταν είναι ντυμένος τη θυγατέρα του διαβόλου, που είναι η επιδεικτική πολυτέλεια;
Λέει σχετικά ο άγιος Ιωάννης, ο πατέρας της λειτουργίας μας και του λειτουργικού μας ήθους: «Όταν μη προς επίδειξιν ανθρώπων ποιή, καν η οικουμένη είδεν, ουδείς είδεν, επειδή ου ούτως εποίησας» (Ε.Π.Ε. 19,526).
Μετάφραση: Όταν κάτι δεν το κάνεις για επίδειξη, κι αν όλη η οικουμένη σε βλέπει, είναι σαν να μη σε βλέπει κανένας, αφού εσύ δεν το έκανες για να σε δουν! (...)
Υπάρχει κι ο Αρχιερέας εκείνος, που αφέθηκε στα χέρια πολλών άλλων αρχιερέων, για να τον ντύσουν, προκειμένου να τελέσει τη σπουδαία λειτουργία Του.
Οι αρχιερείς των Ιουδαίων φρόντισαν να παραδοθεί ο Χριστός στην κοσμική εξουσία για να σταυρωθεί. «Οι αρχιερείς παρέδωκάν σε εμοί» (Ιωάν. 18/ιη/36), του λέει ο Πιλάτος. Ο Χριστός εκούσια πορευόταν προς το Σταυρό, για να τελέσει τη λειτουργία της σωτηρίας μας και ν' αναδειχθεί ο μοναδικός Αρχιερεύς «εις τους αιώνας». Αλλά προκειμένου για τη μετοχή των κακών αρχιερέων, σημασία έχει η ψήφος τους.
Η σύνοδός τους δεν ψήφισε τον Άγιο. Ψήφισε τον άγριο! «Οι αρχιερείς έπεισαν τους όχλους, ίνα αιτήσωσι τον Βαρραβάν» (Ματθ. 27/κζ/20).
Η εικόνα των σημερινών "αρχιερέων" είναι τόσο διαφορετική από οτιδήποτε προβλέπεται ή διδάσκεται στις Άγιες Γραφές, όσον απέχει η ανατολή από τη δύση. Καμία πνευματική σημασία, καμία ουσιαστική προσφορά. Μόνο ο σκανδαλισμός των πιστών και μερικών ευσυνείδητων εκκλησιαστικών ανθρώπων που εξακολουθούν ακόμη να έχουν αισθητήρια και πνευματικές ευαισθησίες. Όσο για τους άλλους, τους μωροφιλόδοξους, αυτούς δυστυχώς θα τους θάψουν με τα πολυτελή τους άμφια, που όμως σε τίποτα δεν πρόκειται να τους βοηθήσουν όταν θα συναντήσουν τον δίκαιο Κριτή. Αντί λοιπόν να προκαλούν και να σκανδαλίζουν, όταν μάλιστα ξέρουν την αλήθεια, ας ταπεινωθούν ώστε να μην παίρνουν επάνω τους την ευθύνη της μυλόπετρας για την οποία μίλησε ο Χριστός: «Όστις σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει εις αυτόν να κρεμασθή μύλου πέτρα επί τον τράχηλον αυτού και να καταποντισθή εις το πέλαγος της θαλάσσης» (Ματθ. 18/ιη/6).
------------------------------------
www.ioannisvaptistis.gr
- Ποια έργα σώζουν
Σε άρθρο του Θεολόγου κ. Αθ Μουστάκη, στο περιοδικό «Πειραϊκή Εκκλησία», (Ιούν. 07, σελ. 7), διαβάσαμε:
(...) Ο άνθρωπος δεν σώζεται από τις καλές του πράξεις, αλλά από το κίνητρο που τον οδήγησε στην επιτέλεση αυτών των πράξεων, δηλαδή την αγάπη. Στην πίστη μας δεν υπάρχουν πράξεις εκ των προτέρων καλές ή εκ των προτέρων κακές. Τα πάντα κρίνονται από το κίνητρο, τη διάθεση, την πρόθεση. Η φιλανθρωπία, για παράδειγμα, δεν ωφελεί αυτόν που την κάνει αν δεν έχει ως κίνητρο την προσφορά στο συνάνθρωπο. (...)
ΈΣωστό και λάθος ανάμεικτα μέσα σε τόσο λίγες γραμμές. Είναι σωστό ότι «ο άνθρωπος ΔΕΝ ΣΩΖΕΤΑΙ από τις καλές του πράξεις». Δεν φτάνει να κάνεις κάτι. Σημασία έχει και γιατί το κάνεις. Όμως είναι λάθος ότι δεν υπάρχουν πράξεις «εκ των προτέρων καλές ή κακές». Μια μοιχεία, μια έκτρωση κ.λπ. οπωσδήποτε είναι "εκ των προτέρων κακές πράξεις".
Βέβαια εμείς πιστεύουμε ότι ο αρθρογράφος δεν διαφωνεί με τα παραπάνω, όμως η διατύπωσή του αφήνει περιθώρια για αντιλήψεις που οδηγούν σε λάθος πρακτικές, κάτι που συχνά συμβαίνει, γι' αυτό και ο σχολιασμός μας. |
ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ