Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
Πίστη και Έργα
Η ποιότητα της πίστης
φαίνεται από τα έργα
Ποιος είναι ο ρόλος των έργων στη ζωή του πιστού; Επειδή το ζήτημα δεν είναι μόνο θεωρητικό αλλά έχει ιδιαίτερη σημασία στην πρακτική του εφαρμογή, δανειζόμαστε δυο μικρά κείμενα που διαβάσαμε στο περιοδικό «Φίλοι των Φυλακισμένων», όπου το θέμα προβάλλεται από μια διαφορετική οπτική γωνία.
Είναι εύκολο να λέει κανείς ότι ΕΧΕΙ πίστη, πώς όμως μπορεί να το αποδείξει; Μήπως επειδή κάποτε σήκωσε το χέρι του ή επειδή τον βάφτισαν μωρό στην κολυμβήθρα ή επειδή συμπλήρωσε ένα χαρτάκι ή επειδή σήκωσε το χέρι σε κάποια ευαγγελιστική εκδήλωση των Διαμαρτυρομένων αυτό σημαίνει ότι είναι πιστός, ότι έχει πίστη;
Ο Ιάκωβος το βλέπει το ζήτημα απλά, και σωστά γράφει στην επιστολή του: «Δείξόν μοι την πίστιν σου εκ των έργων σου, και εγώ θέλω σοι δείξει εκ των έργων μου την πίστιν μου» (Ιακ. 2/β/18).
Ας δούμε, λοιπόν, πώς σκέφτονται το ζήτημα δυο άλλοι άνθρωποι, που θέλησαν να ζήσουν για τον Χριστό ο καθένας με τον τρόπο που καταλάβαινε, και ίσως κάτι έχουν να δείξουν στον ψυχρό χριστιανό του 21ου αιώνα.
Σε σχέση με την προσευχή
Κάποιος έμαθε ότι ένας παιδικός του φίλος είχε προσβληθεί από λευχαιμία και πήγε στον μοναχό Παΐσιο για να προσευχηθεί για να γίνει καλά. Να πώς διηγείται τη συζήτησή τους:
–Τι θες να κάνουμε καλά, το σώμα ή την ψυχή; με ρώτησε.–Και τα δύο, γέροντα! Γέλασε!
–Καλά, θέλεις να το πάρουμε μισό-μισό; Να πάρεις εσύ το 50% του καρκίνου και τα υπόλοιπα εγώ.
–... (Δηλαδή να πάθω εγώ καρκίνο, στη θέση του φίλου μου; σκέφτηκα.)
–Θέλεις; ξαναρώτησε ό γέροντας. Φοβόμουν, δεν έλεγα τίποτα.
–Καλά... Συμφωνείς να πάρω εγώ το 99% και εσύ το 1%; ξαναρώτησε.
–Ναι, γέροντα, συμφωνώ, απάντησα αμέσως καθώς μου φάνηκε εύκολο αυτό.
–Εντάξει, γέλασε χαρούμενα, τα συμφωνήσαμε! είπε.
–... (Σιωπή). Αλήθεια γέροντα, θα πάρετε τον καρκίνο πάνω σας τώρα; ξαναρώτησα.
–Κοίτα να δεις... Για να ακούσει ο Θεός μία προσευχή και να κάνει καλά κάποιον, πρέπει να προσευχόμαστε με τέτοια διάθεση. «Θεέ μου... κάνε εκείνον καλά και δώσε σε εμένα την αρρώστια» ή αν είναι κάποιος παράλυτος να έχουμε την διάθεση να πούμε «Θεέ μου, πάρε από μένα την μισή δύναμη από τα πόδια μου και δώσε την σε εκείνον». Κατάλαβες; Η προσευχή να γίνεται με κόπο... με αυτοθυσία... Ο καλός Θεός, βλέποντας την αδυναμία μας να σηκώσουμε την αρρώστια, και εκείνον τον κάνει καλά και σε μας δεν δίνει την αρρώστια... Αλλά για να εισακουσθεί μια προσευχή πρέπει να γίνεται με τέτοια διάθεση... Καμιά φορά βέβαια μπορεί στ' αλήθεια να μας δώσει ο Θεός καμιά αρρώστια που μπορούμε να σηκώσουμε.
Σε σχέση με τις προσφορές μας
Το επόμενο κείμενο είναι από τις διδαχές του Κοσμά του Αιτωλού.
Άκουσε, παιδί μου, να σου ειπώ. Η τελεία αγάπη είναι να πουλήσης όλα σου τα πράγματα, να τα δώσης ελεημοσύνη και να πηγαίνης και εσύ να εύρης κανένα αυθέντη να πουληθής σκλάβος. Και όσα πάρης, να τα δώσης όλα. Να μη κρατήσης ένα άσπρο. Ημπορείς να το κάμης αυτό να γενής τέλειος; Βαρύ σου φαίνεται...Δεν ημπορείς να το κάμης αυτό; Κάμε άλλο: Μη πουληθής εσύ σκλάβος. Μόνο πούλησε τα πράγματά σου. Δώσε τα όλα ελεημοσύνη. Το κάμνεις; Ακόμη βαρύ σου φαίνεται και αυτό.
Ας έλθωμε παρακάτω. Δεν ημπορείς να δώσης όλα σου τα πράγματα. Δώσε τα μισά. Δώσε από τα τρία ένα. Δώσε από τα πέντε ένα. Ακόμη βαρύ σου φαίνεται.
Κάμε άλλο. Δώσε από τα δέκα ένα. Το κάμνεις; Ακόμη βαρύ σου φαίνεται.
Κάμε άλλο. Μη κάμης ελεημοσύνη. Μη πουληθής σκλάβος. Ας έλθωμε παρακάτω: Μη πάρης το ψωμί του αδελφού σου, μη πάρης το εξωφόρι του. Μη τον κατατρέχεις. ΜΗ ΤΟΝ ΤΡΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΓΛΩΣΣΑ ΣΟΥ. Μήτε και αυτό το κάμνεις;
Ας έλθωμε παρακάτου. Κάμε άλλο: Τον εύρηκες τον αδελφό σου μέσα εις την λάσπην και δεν θέλεις να τον εβγάλης. Καλά. Δεν θέλεις να του κάμης καλό. Μη του κάμης κακό. Άφησέ τονε.
Πώς θέλομεν να σωθούμεν, αδελφοί μου, το ένα μας φαίνεται βαρύ, το άλλο βαρύ. Πού να πάμε παρακάτου. Δεν έχομε να κατεβούμεν. Ο Θεός είναι εύσπλαγχνος. Ναι. Μα είναι και δίκαιος. Έχει και ράβδον σιδηράν. Λοιπόν αν θέλωμεν να σωθούμεν πρέπει να έχωμεν την αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας.
Μπορεί για κάποιους οι σκέψεις αυτές να φαίνονται απλοϊκές, πλην όμως είναι ουσιαστικές. Δεν ταιριάζουν βέβαια στο θρησκευτικό μάρκετινγκ των ημερών μας, όμως μοιάζουν αρκετά με εκείνα που είπε ο Χριστός π.χ. στον νεανία που τόσο συμπάθησε (Μάρκ. 10/ι/21).
Τι έχουν άραγε ν’ αντιπαρατάξουν εκείνοι που εύκολα μιλούν για σωτηρία «κατά χάριν», όταν ούτε κατ’ ελάχιστον φαίνεται στη ζωή τους ότι έχουν γευθεί οι ίδιοι αυτή την ευλογημένη χάρη του Θεού;
Δεν είναι αποτέλεσμα των έργων μας η σωτηρία. Είναι «Θεού το δώρον· ουχί εξ έργων, διά να μη καυχηθή τις» (Εφεσ. 2/β/8-9), όμως η σωτηρία αυτή –αν όντως υπάρχει σε κάποιον– θα δείξει ΤΟΥΣ ΚΑΡΠΟΥΣ ΤΗΣ. Κι αν είναι αλήθεια, αυτό που δήλωσε στους Εβραίους ο Χριστός, ότι «θέλει αφαιρεθή αφ' υμών η βασιλεία του Θεού και θέλει δοθή εις έθνος κάμνον τους καρπούς αυτής» (Ματθ. 21/κα/43), τότε ας αναρωτηθούν πολλοί από εκείνους που βαυκαλίζονται πως είναι «σεσωσμένοι», μήπως τελικά κινδυνεύουν να δουν τους εαυτούς τους «εκβαλλομένους έξω» από τη Βασιλεία του Θεού (Λουκ. 13/ιγ/28).
Ο απόστολος Παύλους, που τόσο έντονα γράφει για τη χάρη και τη δωρεάν σωτηρία στην επιστολή προς Ρωμαίους (4/δ/16, 11/ια/6 κ.α.), θέτει το ζήτημα σε πιο ρεαλιστική βάση στην Επιστολή προς Γαλάτας. Αντιμετωπίζοντας την κακή πρακτική κάποιων μελών της εκκλησίας της εποχής του, που τόσο πολύ μοιάζει με τη διάθεση πολλών σημερινών χριστιανών, βάζει το δάκτυλο στο σημείο του προβλήματος και γράφει: «Μη μεταχειρίζεσθε την ελευθερίαν εις αφορμήν της σαρκός, αλλά διά της αγάπης δουλεύετε αλλήλους» (Γαλ. 5/ε/13).
Την αγάπη Του ο Θεός δεν την έδειξε στους ανθρώπους μόνο με λόγια και διδασκαλίες –που τόση μεγάλη αξία έχουν– αλλά και με πράξεις, και μάλιστα με την υπέρτατη θυσία και προσφορά, όταν έστειλε τον Υιό Του για να πεθάνει για τις αμαρτίες του κόσμου.
Ο Θεός θέλησε να ελεήσει τον άνθρωπο και όχι να κάνει οπαδούς ή να κατασκευάσει ένα κοσμικό θρησκευτικό σύστημα που θα Τον “λιβανίζει” μέρα-νύχτα –αφού πρώτα λιβανίσει τους επίγειους ηγέτες του... Αντίθετα από τα νομιζόμενα, ο Θεός δίνει στους ανθρώπους ΜΕΤΑΝΟΙΑ και ΧΑΡΗ, με σκοπό να διαμορφώσουν ανθρώπινους χαρακτήρες που θα μοιάζουν σ’ Εκείνον και στον Υιό Του.
Κοροϊδεύουν τον κόσμο όλοι όσοι υπόσχονται σωτηρία με τον “εύκολο τρόπο”, αιώνια ζωή μαζί με όλες τις “χαρές” τούτου εδώ του κόσμου, ευαγγέλιο “ευημερίας, καλοπέρασης και διασκέδασης” χωρίς πόνο, χωρίς δάκρυα, χωρίς θυσίες. Αυτό είναι ένα “γιαλαντζί” ευαγγέλιο, μια ψεύτικη “επιταγή” χωρίς αντίκρισμα στο “ταμείο” του Θεού.
Κανείς δεν πρόκειται να σωθεί, ακόμη κι αν δώσει το σώμα του στη φωτιά (Α~ Κορ. 13/ιγ/1-3). Αναμφίβολα, η πίστη χωρίς αγάπη είναι ΑΝΩΦΕΛΗ. Αλλά και αγάπη χωρίς θυσία και έργα καλά είναι ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ. |
