Πίνακας περιεχομένων παρόντος τεύχους
ΟΙ ΚΕΧΡΙΣΜΕΝΟΙ
Ο «κεχρισμένος»
του Κυρίου
Υπάρχουν κάποιες φράσεις από τα βιβλικά κείμενα που, όχι σπάνια, κακοπαθούν στα χέρια και τα στόματα ορισμένων αυτόκλητων “ερμηνευτών”. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η φράση «ο χρισμένος του Κυρίου» ή «του Θεού», που χρησιμοποιούν κάποιοι για να περιβληθούν με ένα ιδιαίτερο φωτοστέφανο που να τους ανυψώνει ανάμεσα στο σύνολο των υπόλοιπων Χριστιανών. |
Το παρόν άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στον «Τ» πριν από 18 ακριβώς χρόνια (Δεκέμβριος 1988–σελ. 474). Δυστυχώς τα καμώματα διαφόρων θρησκευτικών “ηγετών” που τους αρέσει να ισχυρίζονται πως έχουν κάποιο “ιδιαίτερο χρίσμα” από τον Θεό –και για τούτο είναι υπεράνω κριτικής και ελέγχου– έκαναν περισσότερο από επίκαιρη και αναγκαία την αναδημοσίευσή του. Τα πρόσφατα σκάνδαλα στο χώρο των Πεντηκοστιανών-Ευαγγελικών (Benny Hinn, Paul Crouch, Ted Haggard κ.λπ.), αποδεικνύουν πόσο επικίνδυνη είναι τούτη η ΨΕΥΔΟΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ. Μάλιστα θα λέγαμε ότι όποιος ισχυρίζεται ότι έχει κάποιο “ιδιαίτερο χρίσμα” από τον Θεό –αν δεν είναι ενσυνείδητος απαταιώνας– ή έχει δαιμόνιο ή πάσχει από κάποιο σύνδρομο και πρέπει να τον δει ψυχίατρος. |
Η πράξη του χρίσματος αφορούσε τελετουργικές πράξεις της ιουδαϊκής κοινωνίας και συναντιέται αρκετές φορές στην Παλιά Διαθήκη, αλλά έχει σχέση με την Χριστιανική Εκκλησία; Στο ερώτημα αυτό θα προσπαθήσει να απάντηση η μελέτη που ακολουθεί.
ΤΙ ΛΕΝΕ ΤΑ ΛΕΞΙΚΑ
Σύμφωνα με το «Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης» των Liddel & Scott (Εκδ. Ι. Σιδερής), το ρήμα χρίω έχει την έννοια: 1) «Εγγίζω, ψαύω την επιφάνειαν σώματος τίνος ελαφρώς, μάλιστα δε το ανθρώπινον σώμα, επιψαύω, όθεν επιτρίβω, επαλείφω δι' ευώδους μύρου ή ελαίου, ως εγίνετο μετά το λουτρόν», 2) «Παρά τοις Εβδ[ομήκοντα] χρίω διά του ιερού χρίσματος εις ένδειξιν καθιερώσεως», 3) «επιχρίω, αλείφω», 4) «νύττω, κεντώ, κεντρίζω».
Με τα παραπάνω συμφωνούν και τα υπόλοιπα λεξικογραφικά έργα εξηγώντας ότι το χρίσμα μόνο στην ιουδαϊκή θεοκρατική κοινωνία, από απλή καθημερινή πράξη, απέκτησε τελετουργική σημασία.
To Dictionary of New Testament Theology (Λεξικό Θεολογίας της Καινής Διαθήκης, εκδ. C. Brown) συμφωνώντας με τα παραπάνω εξηγεί πως με το ρήμα χρίω, που απαντάται στην Π.Δ. περίπου 60 φορές, μεταφράζεται το εβραϊκό masah (από το οποίο και ο τύπος masiah=χρισμένος/χριστός, που στο πρόσωπο του Κυρίου Ιησού έγινε Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ) και μόνο σε δύο φορές το εβραϊκό suk. Σε όλες τις περιπτώσεις (εκτός από Δευτ. 28/κη/40 και Αμώς 6/ς/6) χρησιμοποιείται με συμβολική, τελετουργική έννοια, όπως ακριβώς ισχύει και για τη λέξη χρίσμα. (Εξ. 30/λ/25, 40/μ/9 κ.λπ.).
Πρόσωπα και πράγματα χρίονταν σε ένδειξη ιερότητας ή ξεχωρισμού τους προς θεία χρήση: π.χ. στήλες (Γεν. 28/κη/18), ασπίδες (Β~ Σαμ. 1/α/21, Ησ. 21/κα/5 πιθανόν για να αφιερωθούν στον ιερό πόλεμο, βλέπε και Δευτ. 23/κγ/9), βασιλείς (Κριτ. 9/θ/8, Β~ Σαμ. 2/6/4), ιερείς (Εξ. 28/κη/4), προφήτες (Α~ Βασ. 19/ιθ/16).
Η σπουδαιότητα και ιερότητα του χρίσματος φαίνεται:
α) Επειδή η διάθεση του ιερού ελαίου για κοινή χρήση ήταν μεγάλη παράβαση που τιμωρούνταν με θάνατο (Εξ. 30/λ/32-33).
β) Από την εξουσία που αποκτούσε ο χριόμενος, ακόμη και αν ο χρίων δεν έχαιρε εκτίμησης από το κοινό (π.χ. στην περίπτωση του Ιηού, όπου αν και οι άλλοι άρχοντες θεώρησαν τον δούλο του προφήτη Ελισσαιέ «παράφρονα», όμως αναγνώρισαν το χρίσμα του στο βασιλικό αξίωμα (Β~ Βασ. 9/θ/11-13).
γ) Από τη συνέπεια που είχε η πράξη του χρίσματος ώστε το πρόσωπο ή πράγμα που το είχε λάβει να θεωρείται άγιο και ιερότατο (Εξ. 30/λ/22-33, Α~ Σαμ. 24/κδ/7).
Στην ουσία η πράξη του χρίσματος θεωρείτο ότι γινόταν από τον Θεό προσωπικά (Α~ Σαμ. 10/ι/1) γι' αυτό και η λέξη «χρισμένος» έφτασε να σημαίνει εκείνον που απολάμβανε θεία εύνοια (Ψαλμ. 23/κγ/5) ή που του είχε ανατεθεί ειδική αποστολή στους σκοπούς του Θεού (Ψαλμ. 105/ρε/15, Ησ. 45/με/1).
Υπήρξαν και περιπτώσεις όπου ένα πρόσωπο θεωρούνταν χρισμένο ακόμη και αν δεν λάβαινε χώρα κυριολεκτική χρίση του με έλαιο, όπως π.χ. στην περίπτωση του Πέρση βασιλιά Κύρου που ο Θεός αποκαλεί «κεχρισμένον αυτού» (Ησ. 45/με/1).
Εξαιτίας αυτής της σπουδαίας σημασίας που απέκτησε η πράξη του χρίσματος στο χώρο της Π.Δ., έγινε συνώνυμο της έκχυσης του Πνεύματος του Θεού (Α~ Σαμ. 10/ι/1,9, Ησ. 61/ξα/1, Ζαχ. 4/δ/1-14) και είναι με αυτή την έννοια που η λέξη πέρασε στα κείμενα της Κ.Δ. και τη Χριστιανική διδασκαλία.
Εκπληρώνοντας πλήθος προφητειών της Π.Δ. ο Κύριος Ιησούς απέδειξε ότι ο ίδιος ήταν «ο Μεσσίας, ο Χριστός του Θεού», όμως αντί κάποιο υλικό «ιερό έλαιον» ο Ναζωραίος Ιησούς χρίσθηκε απευθείας από τον Θεό, με το Αγιο Πνεύμα κατά τη βάπτισή Του. Σύντομα μετά από αυτό, ο Κύριος Ιησούς διαβάζοντας στη συναγωγή της Ναζαρέτ την προφητεία του Ησαΐα (61/ξα/1-2), «Πνεύμα Κυρίου είναι επ' εμέ^ διά τούτο με έχρισε^ με απέστειλε διά να ευαγγελίζωμαι προς τους πτωχούς, διά να ιατρεύσω τους συντετριμμένους την καρδίαν, να κηρύξω προς τους αιχμαλώτους ελευθερίαν, και προς τους τυφλούς ανάβλεψιν, να αποστείλω τους συντεθλασμένους εν ελευθερία, διά να κηρύξω ευπρόσδεκτον Κυρίου ενιαυτόν», διακήρυξε στους συμπατριώτες Του: «Σήμερον επληρώθη η γραφή αύτη εις τα ώτα υμών». (Λουκ. 4/δ/21).
Ο Ιησούς είναι το μοναδικό πρόσωπο που χρίστηκε για να είναι ταυτόχρονα και προφήτης και ιερέας και βασιλιάς. Είναι αυτός για τον οποίο λέει ο Ψαλμός (45/με/7) «έχρισε σε ο Θεός, ο Θεός σου, έλαιον αγαλλιάσεως υπέρ τους μετόχους σου», (τους άλλους Ιουδαίους βασιλείς) (Εβρ. 1/α/9).
ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ
Εχοντας την ενημέρωση αυτή από τις Άγιες Γραφές και κατανοώντας ότι ο Κύριος Ιησούς είναι Ο ΧΡΙΣΜΕΝΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ, θα εξετάσουμε στη συνέχεια αν υπάρχουν στη Χριστιανική Εκκλησία άλλα πρόσωπα που να κατέχουν παρόμοιο τίτλο. Οι σελίδες της Καινής Διαθήκης απαντούν στο ερώτημά μας.
Ας σημειωθεί αρχικά ότι το ρήμα χρίω βρίσκεται στις Ελληνικές Γραφές μόνο 5 φορές και η λέξη χρίσμα 3 φορές (όλες στην Α~ Ιωάννου). Χωρίς εξαίρεση και οι δυο λέξεις χρησιμοποιούνται με εξεικονιστική έννοια, κατά τη χρήση των λέξεων στη μετάφραση των Εβραϊκών Γραφών, σαν μια μεταφορική εικόνα της παραχώρησης του Αγίου Πνεύματος, ειδικής δύναμης ή θείας εντολής. Οι 4 από αυτές (Λουκ. 4/δ/18, Πράξ. 4/δ/27, 10/ι/38 και Εβρ. 1/α/9 – η πρώτη και η τρίτη είναι παραπομπές από προφητείες της Π.Δ.) αναφέρονται στον Κύριο Ιησού και την πλήρωσή Του με το Άγιο Πνεύμα κατά την βάπτιση από τον Ιωάννη. Ήταν τότε που ο Ναζωραίος Ιησούς δέχτηκε το βασιλικό και ιερατικό χρίσμα, που τον κατέστησε ΧΡΙΣΤΟΝ, Μεσσία (Πράξ. 4/δ/26-27). Αντίθετα η περίπτωση της Επιστολής προς Εβραίους (1/α/9) αναφέρεται στην ουράνια ενθρόνιση του Χριστού, που έλαβε χώρα αμέσως μετά την ανάληψή Του «εν υψηλοίς» (πρβλ. 1/α/3-4).
ΤΟ ΧΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ
Η μοναδική άλλη περίπτωση αφορά τους Χριστιανούς: «Ο χρίσας ημάς είναι ο Θεός^ όστις και εσφράγισεν ημάς και έδωκεν τον αρραβώνα του Πνεύματος εν ταις καρδίαις ημών» (Β Κορ. 1/α/21-22).
Για τον απόστολο Ιωάννη το χρίσμα είναι το Πνεύμα της Αληθείας που δίνει στους Χριστιανούς τη δύναμη να κατανοούν τα πνευματικά ζητήματα (Α~ Ιωάν. 2/β/27). Μέσω αυτού του χρίσματος έχουν λάβει το Πνεύμα που υπενθυμίζει όσα ο Ιησούς είχε διδάξει (Ιωάν. 14/ ιδ/26, 15/ιε/26, 16/ις/13). Μένοντας προσηλωμένοι στον Κύριο (Α~ Ιωάν. 2/6/28) και με τη δύναμη του θείου λόγου, που διακονείται μέσα στην Εκκλησία, ο πιστός γίνεται κοινωνός του μεσσιανικού χρίσματος του Ιησού, δέχεται το Άγιο Πνεύμα και γίνεται ικανός να διακρίνει τα πνεύματα. (Α~ Ιωάν. 4/δ/1, 2/ β/18).
Με το πνευματικό χρίσμα οι Χριστιανοί γίνονται κληρονόμοι της διαθήκης της ουράνιας επαγγελίας, περιμένοντας, κατά τον λόγο του Χριστού, να ακούσουν το «Έλθετε οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήσατε την ητοιμασμένην εις εσάς βασιλείαν» (Ματθ. 25/κε/34).
Αλλά και τώρα, από τούτη την προσωρινή ζωή μας, όλοι οι Χριστιανοί, χωρίς καμιά εξαίρεση, ΕΙΝΑΙ ΒΑΣΙΛΕΙΣ ΚΑΙ ΙΕΡΕΙΣ του Θεού, και συνεπώς ΚΕΧΡΙΣΜΕΝΟΙ. Εισάγοντάς μας ο Ιωάννης στην Αποκάλυψη εξυμνεί τον δοξασμένο Κύριο Ιησού: «Τω αγαπώντι ημάς και λύσαντι ημάς εκ των αμαρτιών ημών εν τω αίματι αυτού, και εποίησεν ημάς βασιλείαν, ιερείς τω Θεώ και Πατρί αυτού, αυτώ η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων». (Αποκ. 1/α/5-6, 5/ε/10, κείμενο) Επίσης ο απόστολος Πέτρος απευθυνόμενος στους Χριστιανούς της εποχής του τους αποκαλεί «γένος εκλεκτόν, βασίλειον ιεράτευμα, έθνος άγιον, λαός εις περιποίησιν» (Α~ Πέτρ. 2/β/9).
Μαζί με τον Χριστό, την ουράνια Κεφαλή της Εκκλησίας, όλοι οι πιστοί δεχόμαστε το χρίσμα του Αγίου Πνεύματος. Κήρυξε ο απόστολος Πέτρος την ημέρα της Πεντηκοστής: «Μετανοήσατε, και ας βαπτισθή έκαστος υμών εις το όνομα του Ιησού Χριστού, εις άφεσιν αμαρτιών και θέλετε λάβει την δωρεάν του Αγίου Πνεύματος διότι προς εσάς είναι η επαγγελία και προς τα τέκνα σας, και προς πάντας τους εις μακράν, όσους αν προσκαλέση Κύριος ο Θεός ημών» (Πράξ. 2/β/38-39). Λίγο αργότερα διακήρυξε ο ίδιος: «Ημείς είμεθα μάρτυρες αυτού περί των λόγων τούτων, και το Πνεύμα δε το Άγιον, το οποίον έδωκεν ο Θεός εις τους πειθαρχούντας εις αυτόν» (Πράξ. 5/ε/32).
Υπάρχουν Χριστιανοί Α~ και Β~ κατηγορίας στην Εκκλησία του Χριστού; Μη γένοιτο! «Διότι ημείς πάντες διά του ενός Πνεύματος εβαπτίσθημεν εις εν σώμα, (...) και πάντες εις εν Πνεύμα εποτίσθημεν» (Α~ Κορ. 12/ιβ/ 13).
Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΛΑΝΗ
Δυστυχώς πολλοί εκκλησιαστικοί παράγοντες αποσιώπησαν τις κρυστάλλινες αυτές αλήθειες, καλλιεργώντας στους πιστούς νόθα αισθήματα που, αρχίζοντας από απλή συμπάθεια και προσήλωση σε συγκεκριμένα πρόσωπα, έφτασαν μέχρι την τυφλή εξάρτηση, την αγιοποίηση και την ανθρωπολατρία (=τοξική πίστη – Βλ. «Τ» σελ. 3581). Υποτιμώντας το οικοδομητικό έργο του Αγίου Πνεύματος και τη μοναδικής αξίας εκκλησιαστική ζωή, αντικατέστησαν τη Χριστιανική απλότητα με “πνευματική υπεροχή” ή “πνευματική αριστοκρατία” (sic) και την πνευματική λατρεία με εκδηλώσεις προσωπικής προβολής. Επιπλέον, αντίθετα με τη διδαχή του Ιησού: «όστις θέλει να ήναι πρώτος, θέλει είσθαι πάντων έσχατος και πάντων υπηρέτης» (Μάρκ. 9/θ/35), αυτοί υπερυψώνονται από τους αδελφούς τους, ξεχνώντας πως «όστις υψώση εαυτόν θέλει ταπεινωθή» (Ματθ. 23/κγ/12).
Τι θα πρέπει να πούμε για όσους διατείνονται ότι ΕΚΕΙΝΟΙ είναι δήθεν “οι κεχρισμένοι του Κυρίου”; Τι άλλο παρά ότι «ο Θεός στους υπερήφανους αντιτάσσεται»; Τέτοιοι «φιλοπρωτεύοντες» βλάπτουν ανά τους αιώνες την Χριστιανική Εκκλησία και πληγώνουν το τίμιο σώμα του Ιησού Χριστού. Είναι αυτοί που για δική τους επίγεια δόξα δε διστάζουν να παραπλανούν τα πρόβατα της ποίμνης του Κυρίου, συσσωρεύοντας οργή στα κεφάλια τους.
Υπάρχουν όμως και οι άλλοι, που όντας ανθρωπάρεσκοι μιμούνται τον πνευματικό προδότη ιουδαϊκό λαό για τον οποίο ο Κύριος είπε: «με τα χείλη με τιμά^ η δε καρδία αυτών μακράν απέχει απ' εμού εις μάτην δε με σέβονται, διδάσκοντες διδασκαλίας, εντάλματα ανθρώπων» (Ματθ. 15/ιε/89).
Αλλά αυτοί, υποτασσόμενοι εθελουσίως στην καταδυνάστευση των φιλοπρωτευόντων συνδούλων τους, πέρα από οποιαδήποτε μελλοντική κρίση, απολαμβάνουν ήδη «την πρέπουσαν αντιμισθίαν της πλάνης αυτών» (Ρωμ. 1/α/27). |
