Με το φως της Γραφής

“Αναζωπύρωση” –

      Λύση  ή Πρόβλημα;

Κατά καιρούς επανέρχεται στο θρησκευτικό προσκήνιο η "μαγική" λέξη ΑΝΑΖΩΠΥΡΩΣΗ. Αλλά τι είναι η "Αναζωπύρωση";

Η λέξη "αναζωπύρωση" (ή "αναζωπύρησις") προέρχεται από το σχετικό ρήμα που σημαίνει «Ανάπτω εκ νέου σβεσθείσαν πυράν ή ενδυναμώνω κινδυνεύουσαν να σβεσθή» (Λεξικό «Πρωίας»), και όταν εφαρμόζεται στο θρησκευτικό χώρο έχει την έννοια ότι υπάρχει μια εκκλησιαστική πραγματικότητα που έχει πάψει –ή κινδυνεύει να πάψει– να ζει, και με κάποιο τρόπο προσπαθούμε να την αναζωογονήσουμε ή και να την επαναφέρουμε στην ζωή.

Ο όρος σπάνια χρησιμοποιείται σε χώρους εκτός των Διαμαρτυρομένων, (π.χ. ο Καθηγητής Ν. Τωμαδάκης σε σύγγραμμά του αναφέρει ότι σκοπός τής επέμβασης του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Μελέτιου Πηγά στην Κρήτη ήταν «η ενθάρρυνσις της Ορθοδοξίας εν τη μεγαλονήσω και η αναζωπύρησις του υγιούς θρησκευτικού και μοναχικού πνεύματος»)^ αντίθετα χρησιμοποιείται κατά κόρον από κύκλους Χαρισματικούς.

(1) Επειδή ΠΟΥΘΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ διδασκαλία για "Αναζωπύρωση". Η μόνη φορά που απαντάται λέξη σχετική είναι στο χωρίο  (Β~ Τιμ. 1/α/6) «Διά την οποίαν αιτίαν σε υπενθυμίζω να αναζωπυρής το χάρισμα του Θεού, το οποίον είναι εν σοι διά της επιθέσεως των χειρών μου», όμως και  αυτή η μόνη αναφορά δεν έχει καμία σχέση με ό,τι συνήθως περιγράφεται ως "αναζωπύρωση" από τους σχετικούς κύκλους, ούτε και με τον τρόπο που αυτή "έρχεται". Και,

(2) Επειδή όταν μιλούμε για "αναζωπύρωση" είναι σαν να έχουμε παραδεχτεί ότι η Εκκλησία ήδη έχει "σβήσει" ή "κινδυνεύει να σβήσει". Αυτό όμως είναι ανακόλουθο με τον λόγο του Χριστού που βεβαιώνει για την Εκκλησία Του, ότι «πύλαι άδου δεν θέλουσιν ισχύσει κατ’ αυτής» (Ματθ. 16/ις/18).

Υπάρχουν πολλές άλλες αιτίες, όμως οι παραπάνω είναι τόσο θεμελιώδεις που νομίζουμε ότι αρκούν για την παρούσα συζήτηση.

Όσον αφορά κάποιες ιστορικές στιγμές που αναφέρονται ως "Αναζωπύρωση" σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές (π.χ. Ουαλία, Ευρίδες νήσους κ.λπ.), αναρωτιόμαστε αν είναι σωστό να μετατρέψουμε σε δόγμα την περιστασιακή εμπειρία κάποιων. Στην ιστορία υπήρξαν κατά καιρούς διάφορα κύματα συναισθηματικών ανατάσεων με ασυνήθιστες εκδηλώσεις, όμως, τελικά, όλες ηρέμησαν σύντομα και τα πράγματα επανήλθαν στην προηγούμενη κατάσταση μόλις σταμάτησε το "παλιρροϊκό ρεύμα" που τις προκάλεσε. Αυτό αποδεικνύει πως ό,τι έγινε σε συλλογική έκφραση, δεν ήταν κάτι ουσιαστικό αλλά περισσότερο μια ρευστή κατάσταση κάτω από συναισθηματική φόρτιση, που δεν έχει να κάνει με το καθαυτό έργο του Αγίου Πνεύματος στα παιδιά του Θεού.

Επιπλέον, και αν ακόμη δεχόμασταν ως απολύτως αντικειμενικές –και όχι υπερβολικές– κάποιες διηγήσεις, το σημαντικό γεγονός είναι ότι εκείνοι που "αναζωπυρώθηκαν" ήταν άνθρωποι και όχι η Εκκλησία, επειδή, όπως είδαμε παραπάνω, "Αναζωπύρωση" της Εκκλησίας ούτε υπάρχει ούτε προβλέπεται.

Όλοι σχεδόν οι οπαδοί της "Αναζωπύρωσης" έχουν ως σημαία και εφαλτήριό τους μια περικοπή της Παλαιάς Διαθήκης που λέει, «Εάν κλείσω τον ουρανόν και δεν γίνηται βροχή, και εάν προστάξω την ακρίδα να καταφάγη την γην, και εάν αποστείλω θανατικόν μεταξύ του λαού μου, και ο λαός μου, επί τον οποίον εκλήθη το όνομά μου, ταπεινώσωσιν εαυτούς και προσευχηθώσι και εκζητήσωσι το πρόσωπόν μου και επιστρέψωσιν από των οδών αυτών των πονηρών, τότε εγώ θέλω επακούσει εκ του ουρανού και θέλω συγχωρήσει την αμαρτίαν αυτών και θεραπεύσει την γην αυτών» (Β~ Χρον. 7/ζ/13-14).

Η περικοπή αυτή αφορά τον βασιλιά του λαού Ισραήλ Σολομώντα, που προσευχήθηκε στον Θεό αναφορικά με τον ΝΑΟ που έχτισε, και σύμφωνα με το πνεύμα της εποχής του ζήτησε υλικές ευλογίες (κεφ. 7/ζ). Απαντώντας σ’ εκείνη την προσευχή ο Θεός υποσχέθηκε πολλά πράγματα, μεταξύ των οποίων και τα προαναφερθέντα χωρία. Ο αναγνώστης παρακαλείται να μελετήσει ο ίδιος τα κεφάλαια 6-7/ς-ζ για να έχει υπόψη του το συμφραζόμενο.

Ανάμεσα σ’ εκείνη την πραγματικότητα και στην Εκκλησία του Χριστού δεν βλέπουμε καμία αναλογία. Διαφορετικά ας εξηγήσουν ποιος είναι σήμερα ο μοναδικός τόπος στον οποίο πρέπει να καταφεύγουν οι πιστοί για να προσευχηθούν, επειδή αυτό προσευχήθηκε ο Σολομώντας^ ο δε Θεός δεσμεύθηκε να εφαρμόσει όσα παραπάνω είπε μόνο «εις την προσευχήν την γινομένην εν τω τόπω τούτω» (Β~ Χρον. 7/ζ/15).

Ατυχώς, υπάρχουν άνθρωποι που πάντα βρίσκουν εκείνο που θέλουν σε οποιοδήποτε σχετικό ή άσχετο εδάφιο, έχοντας όμως θέσει λάθος βιβλικό θεμέλιο, επόμενο είναι να καταλήξουν σε λάθος διδασκαλία όπως έχει συμβεί και εδώ όσον αφορά το θέμα της “αναζωπύρωσης". Αλλά αυτό δεν είναι ερμηνευτική –είναι παραμόρφωση της Βίβλου– ενώ ο απόστολος παραγγέλει ΝΑ ΟΡΘΟΤΟΜΟΥΜΕ τον λόγο της αληθείας (Β~ Τιμ. 2/β/15).

Στην Παλαιά Διαθήκη, όπου όλα λειτουργούσαν στα πλαίσια του έθνους και της θεοκρατίας, διαβάζουμε για ηγέτες του Ισραήλ που προσευχήθηκαν “εκ μέρους όλου του λαού” (Β~ Βασ. 19/ιθ/14-19, Έσδ. 9/θ/7, Νεεμ. 9/θ/34, Δαν. 9/θ/8 κ.λπ.). Στην Καινή Διαθήκη, αντίθετα, δεν βρίσκεται πουθενά ανάλογη “συλλογική μετάνοια” και “συλλογική επιστροφή”.

Το ζήτημα πλέον δεν είναι «εάν ο λαός μου» αλλά «εάν τις»^ δεν είναι «εν τω τόπω τούτω» αλλά «εν παντί τόπω»^ δεν υπάρχει ο λαός Ισραήλ αλλά «εν παντί έθνει, όστις φοβείται αυτόν και εργάζεται δικαιοσύνην, είναι δεκτός εις αυτόν» (Λουκ. 9/θ/23, Αποκ. 3/γ/20, Α~ Τιμ. 2/β/8, Πράξ. 10/ι/35). Αυτή την αρχή της Νέας Διαθήκης δεν έχει κανένα λόγο να την παραβιάσει ο Θεός.

Αν κάποιος πιστός παρεκκλίνει/παραστρατήσει από τη σωστή πορεία και απομακρυνθεί από τη ζωή της πίστης, αυτό είναι προσωπική του αποστασία και ζήτημα που πρέπει να τακτοποιήσει ο ίδιος ενώπιον του Θεού. Αν αυτή η αποστασία υπάρχει και σε άλλους στο περιβάλλον του, και πάλι η μετάνοια και επιστροφή πρέπει να γίνει σε προσωπικό επίπεδο από καθένα χωριστά.

Στις Επιστολές του Κυρίου Ιησού που διαβάζουμε στο βιβλίο της Αποκάλυψης, αν και οι περισσότερες εκκλησίες ελέγχονται για την κατάστασή τους, πουθενά δεν υπάρχει κάτι σχετικό με αυτά που σήμερα λέγονται και γράφονται για "αναζωπύρωση".

Αντίθετα υπάρχουν κάποια χωρία, όπως π.χ. το «Ενθυμού [ΕΣΥ] πόθεν εξέπεσες [ΕΣΥ] και μετανόησον [ΕΣΥ] και κάμε [ΕΣΥ] τα πρώτα έργα», όμως όλα αναφέρονται σε προσωπικό και όχι σε συλλογικό επίπεδο, γι’ αυτό και συμφωνούμε ότι στην προσωπική μετάνοια του ανθρώπου ο Κύριος είναι πάντοτε έτοιμος να συγχωρήσει, να διορθώσει, να αποκαταστήσει. Το ίδιο θα ισχύσει όταν και άλλοι κάνουν από μέρους τους τα ίδια βήματα. Ποτέ όμως αυτό δεν θα γίνει με συλλογικές ενέργειες και κινήματα.

Η μετάνοια, η πίστη και η επιστροφή ποτέ δεν είναι ομαδικά φαινόμενα, ούτε προβλέπονται τέτοια στη διδασκαλία της Καινής Διαθήκης. Κυρίως όμως δεν είναι αυτό ευθύνη που πρέπει να αποδίδεται στον Θεό.

Πόσο δίκαιο είχε ο διάσημος ιεροκήρυκας C.H. Spurgeon, όταν είπε ότι,

«Μεγάλο μέρος αυτού που λέγεται “αναζωπύρωση” είναι περισσότερο κατάρα παρά ευλογία^ έχει οδηγήσει χιλιάδες σε ένα είδος ειρήνης πριν καταλάβουν τη δυστυχία τους^ αποκαθιστά τον άσωτο, χωρίς ποτέ να πει, ”Πατέρα, αμάρτησα." Πώς μπορεί να θεραπευτεί κάποιος που δεν καταλαβαίνει πως είναι άρρωστος ή να χορτάσει με το ψωμί της ζωής κάποιος που δεν είναι πεινασμένος; Η παλιά αίσθηση της αμαρτίας έχει περιφρονηθεί... Τα πάντα στην εποχή μας είναι ρηχά... Ως εκ τούτου οι άνθρωποι εύκολα έρχονται και φεύγουν από την εκκλησία. Χωρίς ταπείνωση ήρθαν, χωρίς ταπείνωση έμειναν και χωρίς ταπείνωση φεύγουν έξω.» |

======

Επειδή το θέμα είναι πολύ μεγάλο, θα συνεχίσουμε στα επόμενα τεύχη. |

 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ