Οι φτωχότεροι των φτωχών
Αρχίζει τις ημέρες αυτές η νέα σχολική χρονιά. Με ιδιαίτερη φροντίδα οι γονείς θα νοιαστούν για ό,τι χρειάζονται τα παιδιά τους ώστε να μη τους λείπει τίποτε όταν βρεθούν στην τάξη. Τσάντα, τετράδια, μολύβια, κασετίνες κ.ά. Ακόμη θα διαλέξουν το φροντιστήριο όπου θα μάθουν κάποια ξένη γλώσσα και –αν έχουν την κατάλληλη ηλικία– θα τους αγοράσουν κομπιούτερ...
Εμείς οι γυναίκες χαιρόμαστε ιδιαίτερα που τα κορίτσια μας –το λένε κι οι στατιστικές– είναι καλύτερες μαθήτριες και έχουν καλύτερες επιδόσεις από τα αγόρια στην εισαγωγή τους σε ανώτερες σχολές.
Φανταστείτε όμως το απίθανο για τη σημερινή μας εποχή, να μην είχατε πιάσει ποτέ μολύβι, να μην είχατε γράψει ούτε ένα γράμμα, να μην είχατε διαβάσει έστω κάποιο σημείωμα!..
Αυτή η εικόνα δεν ήταν σπάνια σε μικρές πόλεις και χωριά της Ελλάδας πριν από λίγες μόνο δεκαετίες. Όταν ήμουν μαθήτρια, θυμάμαι που κάποιες γειτόνισσες έρχονταν συχνά και με βουρκωμένα μάτια ζητούσαν να τους διαβάσω το γράμμα που έλαβαν από τα παιδιά τους –συνήθως μετανάστες στη Γερμανία– και ύστερα γράφαμε μαζί την απάντηση. Ακόμη παλαιότερα σε πολλά χωριά υπήρχε διορισμένος υπάλληλος, ο “Γραμματικός του χωριού”.
Δυστυχώς, όμως, αυτό εξακολουθεί να είναι πραγματικότητα για περισσότερες από 300.000.000 γυναίκες στον κόσμο, που είναι αναλφάβητες. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε πως αυτές είναι “οι φτωχότερες των φτωχών”, επειδή το πρόβλημα της αναλφάβητης γυναίκας δεν είναι μόνο η αδυναμία της να διαβάσει και να γράψει. Στην πραγματικότητα είναι αποκομμένη από ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητας. Στερείται τις δυνατότητες επικοινωνίας και μόρφωσης, που εξαρτώνται απόλυτα από το γραπτό λόγο και τη μελέτη κατάλληλων βιβλίων. Η αγραμματοσύνη την εμποδίζει να παρακολουθεί τις εξελίξεις και την πρόοδο, είναι πάντα εξαρτημένη από κάποιους άλλους για την υποστήριξη των συμφερόντων της κ.λπ.
Αυτή η κατάσταση, δυστυχώς, έχει τον αντίκτυπό της και στην πνευματική ζωή των αδελφών μας σ’ εκείνα τα μέρη όπου η γυναίκα δε μπορεί να διαβάσει τη Βίβλο της, δεν είναι σε θέση να καταλάβει τι σημαίνουν πολλά από εκείνα που ακούει στην Εκκλησία. Δε μπορεί ακόμη να απαντήσει σε πολλές από τις ερωτήσεις των παιδιών της... Στον τόπο μας, δόξα στον Θεό, τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Γι’ αυτό ας είμαστε ευγνώμονες που έχουμε τη δυνατότητα να διαβάζουμε και να επικοινωνούμε με το γραπτό λόγο.
Oμως τη δυνατότητα αυτή πρέπει να την αξιοποιούμε με τον πιο εποικοδομητικό τρόπο. Προσέχουμε τι γράφουμε και τι διαβάζουμε; Τι είδους βιβλία διαλέγουμε για τα παιδιά μας; Στα ράφια της βιβλιοθήκης μας και στα κομοδίνα, τι βιβλία και περιοδικά κυκλοφορούν; Θα θέλαμε να τα αφήσουμε εκεί αν χτυπούσε ξαφνικά την πόρτα του σπιτιού μας ο Χριστός; Ή μήπως θα βιαζόμασταν να τα εξαφανίσουμε;
Ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι της εποχής μας, οι νέοι κυρίως, κινδυνεύουν να βρεθούν σε μια κατάσταση όπου δεν διαβάζουν αλλά μόνο βλέπουν. Δεν είναι αναγνώστες αλλά μόνο θεατές. Περνούν ώρες ατέλειωτες απέναντι σε μια οθόνη (τηλεόρασης ή κομπιούτερ) παρακολουθώντας εικόνες να εναλλάσσονται με ταχύτητα, χωρίς καλλιέργεια της σκέψης, χωρίς ουσιαστικό προβληματισμό, ενώ το πνεύμα τους μένει άκαρπο. Αλήθεια πόση πνευματική “φτώχεια”!
Μη βιαστεί κάποιος να πει ότι υποτιμούμε την αξία της εικόνας. Δεν ξεχνούμε την παροιμία που λέει πως μία εικόνα αξίζει περισσότερο από χίλιες λέξεις, όμως αυτές οι λέξεις πρέπει να υπάρχουν στο νου του ανθρώπου ώστε να μπορεί να τις καταλάβει και να μπορεί να τις πει.
Ατυχώς η σύγχρονη μορφή εκπαίδευσης, όπως τουλάχιστον γίνεται στα ελληνικά σχολεία, ελάχιστα προσφέρει στα παιδιά μας σχετικά με τη γλώσσα και την έκφραση. Σε συζητήσεις με νέους ανθρώπους διαπιστώνεις ότι –εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων– χρησιμοποιούν πάρα πολύ φτωχό λεξιλόγιο και αδυνατούν να συλλάβουν έννοιες που δεν αφορούν τη σύγχρονη τεχνολογία και τους τρόπους με τους οποίους συνήθως διασκεδάζουν.
Είναι ενδιαφέρον να σημειώσουμε πως για το γράψιμο της Καινής Διαθήκης στην αρχική της μορφή, χρησιμοποιήθηκαν περισσότερες από 5.600 λέξεις (χωρίς να υπολογίζονται οι διάφορες μορφές της κάθε λέξης στην ανάπτυξη του λόγου–μετοχές, πτώσεις κ.λπ.). Άραγε ένας μορφωμένος νέος σήμερα πόσες θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει για να εκφράσει τα ίδια νοήματα; Πιο βασικό: Πόσα μπορεί να καταλάβει όταν διαβάζει τα ιερά κείμενα, με τη φτωχή γλώσσα που χρησιμοποιεί και αντιλαμβάνεται;
Θα ρωτούσε ίσως κάποια: Εμείς τι μπορούμε να κάνουμε; Τι έχουμε να προσθέσουμε τούτη τη νέα σχολική χρονιά στην εκπαίδευση των παιδιών μας; Θα απαντούσα: Ένα και πάρα πολύ σπουδαίο! Να διαβάζουμε και να μελετούμε μαζί τους τον λόγο του Θεού! Να τα βοηθήσουμε να τον κατανοήσουν και να τον αγαπήσουν. Έτσι θα πάρουν γνώση ωφέλιμη για την παρούσα ζωή, μα και ο θείος σπόρος που έχει τη δύναμη να τα αναγεννήσει, θα μπει μέσα τους για να καρποφορήσει στην κατάλληλη στιγμή. Αν αυτό συμβεί, τα παιδιά μας δεν θα είναι μόνο μορφωμένα και καλλιεργημένα, αλλά με τον πλούτο των πνευματικών αληθειών θα γίνουν “οι πλουσιότεροι των πλουσίων”! |