«Και ην γεγραμμενον εβραϊστί, ελληνιστί, ρωμαϊστί»

Με την ευκαιρία των πρόσφατων εκλογών πολλοί χρησιμοποίησαν και πάλι το χωρίο (Παρ. 16/ις/33), που λέει, «Ο κλήρος ρίπτεται εις την κάλπην· όλη όμως η κρίσις αυτού είναι παρά Κυρίου», ως δήθεν σχετιζόμενο με αυτές, παρασυρμένοι μάλλον από τη λέξη «κάλπη» που υπάρχει σ’ αυτό.

Εντούτοις αυτό δεν είναι σωστό για τους εξής λόγους:

Πρώτο, το χωρίο αυτό κάνει λόγο για ΚΛΗΡΟκαι όχι για ΨΗΦΟ. Οπωσδήποτε, αυτός ο κλήρος θα μπορούσε να αναφέρεται και ως ψήφος, δεδομένου ότι η εβραϊκή λέξη goral περιέχει αυτή την έννοια και αφού σε παλαιότερους καιρούς οι ψηφοφορίες γίνονταν με “ψήφους” ή “όστρακα”. Όμως από το υπόλοιπο χωρίο δεν προκύπτει κάτι τέτοιο, ούτε βέβαια ο κλήρος αυτός σχετίζεται με τα σύγχρονα ψηφοδέλτια και τους σταυρούς προτίμησης...

Δεύτερο, το εν λόγω εδάφιο δεν αναφέρεται σε κάποιας μορφής ΕΚΛΟΓΕΣ που προέρχονται από τη σκέψη και βούληση του ανθρώπου αλλά, ακριβώς το αντίθετο, σε παραίτηση του ανθρώπου από κάθε δική του ΕΚΛΟΓΗ, και καταφυγή του σε αναζήτηση ΘΕΙΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ και ΒΟΥΛΗΣ.

Ήταν συνήθεια των αρχαίων λαών –που έχει επιβιώσει ακόμη και σήμερα στον απλό λαό– σε περίπτωση αδιεξόδου ή ασυμφωνίας, να αφήνουν την υπόθεση να ρυθμιστεί από την “τύχη” ή το “θείο”. Είναι το ίδιο πράγμα που λέει ένα άλλο χωρίο των Παροιμιών, σύμφωνα με το οποίο, «Ο κλήρος παύει τας αντιλογίας και αποφασίζει μεταξύ των δυνατών» (Παρ. 18/ιη/18).

Ας σημειωθεί επιπλέον ότι στο εβραϊκό κείμενο δεν υπάρχει η λέξη «κάλπη» ή κάτι αντίστοιχό της, αλλά η λέξη cheyq, που σημαίνει περικλείω, αγκαλιά, κόλπος, γι’ αυτό και στη μετάφραση των Ο~ το εν λόγω χωρίο έχει ως εξής:

[*] = «Εις τους κόλπους, των αδίκων σωρεύονται ενίοτε όλα τα επίγεια αγαθά, από του Κυρίου όμως δίδονται όσα αποκτώνται με δικαιοσύνη» (Τρμπέλας).

 Έτσι, στο σημείο αυτό, είναι πιο κοντά στο πρωτότυπο εβραϊκό η ΜΝΚ, που αποδίδει «Στην ποδιά ρίχνεται ο κλήρος, αλλά κάθε απόφαση που παίρνεται μέσω αυτού είναι από τον Ιεχωβά».

Καθώς οι άνθρωποι εκείνης της εποχής φορούσαν φαρδιά ενδύματα, ήταν εύκολο να σχηματίσουν σε κάποιο σημείο του ρούχου τους ένα είδος “σακούλας”, μέσα στο οποίο τοποθετούσαν “κλήρους”, δηλαδή μικρά τεμάχια από πέτρα, ξύλο, κόκαλο κ.λπ., με τα οποία, ύστερα από κλήρωση, αποφάσιζαν για το τι έπρεπε να κάνουν.

Στο παρελθόν αυτό ήταν και νόμιμο και συχνό, και το αποτέλεσμα το θεωρούσαν ότι προερχόταν κατευθείαν από τον Κύριο.

Με τον τρόπο αυτό έγινε το μοίρασμα της Γης της Επαγγελίας στους Εβραίους σύμφωνα με την οδηγία του Θεού: «Και θέλετε διαμοιρασθή την γην διά κλήρων μεταξύ των συγγενειών σας (...) εκάστου η κληρονομία θέλει είσθαι εις το μέρος όπου πέση ο κλήρος αυτού» (Αριθ. 33/λγ/54).

Πολλοί ερμηνευτές δέχονται ότι τα «Ουρίμ» και «Θουμμίμ»  που είχε ο Αρχιερέας, με τα οποία ο νόμος πρόβλεπε ότι «ο Ααρών θέλει βαστάζει την κρίσιν των υιών Ισραήλ», ήταν μικρές πέτρες με τις οποίες έκαναν αυτό ακριβώς.

Άλλα παραδείγματα στη Βίβλο έχουμε στο Α~ Σαμ. 14/ιδ/40-42, όπου αναζητείται ο παραβάτης κάποιας συνθήκης και ύστερα από διαδοχικές κληρώσεις «επιάσθη ο Ιωνάθαν και ο Σαούλ». Τότε είπε ο Σαούλ, «Ρίψατε κλήρους μεταξύ εμού και Ιωνάθαν του υιού μου. Και επιάσθη ο Ιωνάθαν».

Ανάλογη πράξη έγινε και στην ιστορία του προφήτη Ιωνά, όταν οι ναύτες είπαν: «Έλθετε και ας ρίψωμεν κλήρους, διά να γνωρίσωμεν τίνος ένεκεν το κακόν τούτο είναι εφ' ημάς. Και έρριψαν κλήρους και έπεσεν ο κλήρος επί τον Ιωνάν» (Ιωνάς 1/α/7).

Επίσης θυμόμαστε την προφητική αναφορά στον Ψαλμό 22/κβ/18), που λέει: «Διεμερίσθησαν τα ιμάτιά μου εις εαυτούς· και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον», γεγονός που επαληθεύτηκε ακριβώς από τους στρατιώτες που σταύρωσαν τον Κύριο (Ματθ. 27/κζ/35).

Και η εκλογή του ιερέα Ζαχαρία, πατέρα του Βαπτιστή Ιωάννη, έγινε με ανάλογο τρόπο, όταν «κατά το έθος της ιερατείας έπεσεν εις αυτόν ο κλήρος να θυμιάση εισελθών εις τον ναόν του Κυρίου» (Λουκ.1/α/9).

Αλλά και στις Πράξεις, βλέπουμε τους Απόστολους, προκειμένου να εκλέξουν τον διάδοχο του Ιούδα μεταξύ του Ιωσήφ και του Ματθία, «έδωκαν τους κλήρους αυτών, και έπεσεν ο κλήρος εις τον Ματθίαν, και συγκατεψηφίσθη μετά των ένδεκα αποστόλων» (Πράξ. 1/α/24).

Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι η χρήση του κλήρου από ευσεβείς ανθρώπους, σε περιπτώσεις που η ανθρώπινη σύνεση αδυνατούσε να αποφασίσει, γινόταν όχι σαν προσφυγή στην τύχη αλλά σαν μια έκκληση προς τον Θεό, με εμπιστοσύνη στην καλοσύνη, το έλεος, τη σοφία και την αλήθεια Του, ώστε να απαλλαγεί ο άνθρωπος από προσωπική ευθύνη. Το αποτέλεσμα, επομένως, δεν αντιμετωπιζόταν ως τυχαίο αλλά γινόταν αποδεκτό ως θέληση και βουλή του Θεού, που βλέπει, ελέγχει και κατανοεί τα πάντα. |


ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ