ΠΡΩΤΕΣ ΕΝΟΧΕΣ ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
Αναφερόμενη στην πρακτική της Ορθόδοξης Εκκλησίας και μερικών Διαμαρτυρομένων, που επιτρέπουν (έστω και «κατ’ οικονομίαν») τρία διαζύγια και τρεις γάμους, η ιστοσελίδα της Ελευθέρας Αποστολικής Εκκλησίας Πεντηκοστής (www.christianity.gr), έγραψε:
«Πώς κατάφεραν και έφθασαν οι χριστιανικές εκκλησίες να επιτρέπουν και να ευλογούν τρεις γάμους, δεν μπορώ να καταλάβω ακόμη. Και στους τρεις γάμους που ευλογούν, λένε τα ίδια λόγια, τους ίδιους ψαλμούς και τις ίδιες προσευχές.
Παρακαλούν οι λειτουργοί του Υψίστου να ευλογήσει ο Θεός τους νεόνυμφους, να τους στερεώσει και να τους κάνει μια καλή οικογένεια, να τους δώσει καλούς απογόνους και μακροζωία.
Αναφέρουν και παραδειγματικά ανδρόγυνα τα οποία έζησαν αγαπημένα σε όλη τους τη ζωή, μακροημέρευσαν και ευτύχησαν. Αναφέρουν τον Αβραάμ και τη Σάρα, τον Ισαάκ και τη Ρεβέκκα και άλλα ζευγάρια τα οποία έζησαν μαζί, γέρασαν και πρόκοψαν.
Το πιο τραγικό και κωμικό συγχρόνως είναι ότι μετά την υπόσχεση των μελλονύμφων ο λειτουργός τους ανακηρύττει εις συζύγους και καταλήγει με την εντολή: “Ους ο Θεός συνέζευξε, άνθρωπος μη χωριζέτω”.
Αυτό το σημείο είναι το πιο κωμικοτραγικό, όταν οι νυμφευόμενοι παντρεύονται δεύτερη και τρίτη φορά. Ο Λόγος του Θεού, το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού, αντίθετα προς το νόμο του Μωυσή, που ακολουθούν οι Εβραίοι και όσοι ανήκουν στον Ιουδαϊσμό δεν επιτρέπει το χωρισμό του ανδρογύνου παρά μόνο για λόγους μοιχείας. (...)
Στην Επί του Όρους ομιλία [ο Χριστός] κατήργησε τα συστήματα του νόμου του Ιουδαϊσμού και μεταξύ των άλλων κατήργησε και το νόμο περί γάμου και διαζυγίου. Είπε λοιπόν: “Ερρέθη προς τούτοις ότι όστις χωρισθή την γυναίκα αυτού, ας δώσει εις αυτήν διαζύγιο. Εγώ όμως σας λέγω, ότι όστις χωρισθή την γυναίκα αυτού, παρεκτός λόγου πορνείας, κάμνει αυτήν να μοιχεύηται και όστις λάβη γυναίκα κεχωρισμένην, γίνεται μοιχός”. Ματθαίος ε:31 (...)
Ήλθαν λοιπόν και Τον ρώτησαν: “Συγχωρείται εις τον άνθρωπον να χωρισθή την γυναίκα αυτού δια πάσαν αιτίαν;” Ματθαίος ιθ:3
Ο Κύριος Ιησούς Χριστός τους απάντησε: “Δεν ανεγνώσατε ότι ο πλάσας απ’ αρχής άρσεν και θήλυ έπλασεν αυτούς; Και είπεν: Ένεκεν τούτου θέλει αφήσει άνθρωπος τον πατέρα και την μητέρα και θέλει προσκοληθή εις την γυναίκα αυτού και θέλουσι είσθαι οι δύο εις σάρκα μίαν; Ώστε δεν είναι πλέον δύο, αλλά μία σαρξ. Εκείνο λοιπόν το οποίον ο Θεός συνέζευξεν, άνθρωπος ας μη χωρίζει”. Ματθαίος ιθ:4-6
Σήμερα οι εκκλησίες δίνουν τρία διαζύγια και τελούν και τρεις γάμους κατά παράβαση του Ευαγγελίου του Χριστού, ακολουθώντας τον Ιουδαϊσμό και όχι το Χριστιανισμό. Με όλη την καλή συνείδηση καυχώνται όλοι ότι έχουν δικαίωμα να χωρίσουν τρεις φορές και να παντρευτούν άλλες τόσες.
Οι εκκλησίες είναι οι πρώτες ένοχες για την καταπάτηση του Λόγου του Θεού του Ευαγγελίου του Χριστού. (...)»
Εχει πολύ δίκαιο ο συντάκτης του εν λόγω κειμένου, το οποίο συνυπογράφουμε. Η εκκλησία του Χριστού δεν δημιουργήθηκε για να καλύπτει τις ανθρώπινες αδυναμίες αλλά για να διδάσκει και να ζει το σωστό, με οποιοδήποτε κόστος. Στόχος της δεν είναι να παρέχει ευκολίες στους αμαρτωλούς. Όλα τα ενδιάμεσα νομικίστικα “παραθυράκια” των εκκλησιαστικών ηγετών προκαλούν αποσύνθεση και δίκαιη μομφή αφού, όντως, εν προκειμένω «οι εκκλησίες είναι οι πρώτες ένοχες». |
ΤΑ «ΑΓΙΟΝΙΚΟΛΟΒΑΡΒΑΡΑ»
Οτελευταίος μήνας του χρόνου είναι γεμάτος θρησκευτικές εορτές. Παρ’ όλη όμως τη χριστιανική “επωνυμία” τους, οι περισσότερες –ακόμη και αυτά τα “Χριστούγεννα”– έχουν τη ρίζα τους στην αρχαία ειδωλολατρία. Διαφωτιστικό επί του προκειμένου το άρθρο του κ. Γ.Ν. Αικατερινίδη, Δρ Φιλολογίας, Δντή Ερευνών Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών, που αναδημοσιεύουμε σε σύντμηση από την εφημερίδα «Καθημερινή» (2-12-02), όπου υπάρχει και σχετική βιβλιογραφία.
Στο Λαϊκό Καλαντάρι, τα «Νικολοβάρβαρα», με τις γιορτές της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Σάββα και του Αγίου Νικολάου (4, 5 και 6 Δεκεμβρίου) παρουσιάζουν μια αγιωνυμική ενότητα. Ενότητα χρονική, που δημιουργείται από τις συνήθως ακραίες καιρικές συνθήκες τις μέρες αυτές (...). Πέρα όμως από τη σύνδεση των γιορτών αυτών με τα καιρικά φαινόμενα τις πρώτες μέρες του Δεκεμβρίου, κάθε άγιος χωριστά έχει τη δική του θέση στη λαϊκή δοξασιολογία και εθιμολογία.
Η αγία Βαρβάρα, λέει μια παράδοση, ήταν πολύ όμορφη, επειδή όμως ο πατέρας την πίεζε να παντρευτεί ειδωλολάτρη, παρεκάλεσε τον Θεό και προσβλήθηκε από ευλογιά. Έχασε έτσι την ομορφιά της, με τα σημάδια που άφησε στο πρόσωπο της η αρρώστια αυτή, κέρδισε όμως το χάρισμα να προφυλάσσει τους ανθρώπους και να τους θεραπεύει από τη μολυσματική αυτή αρρώστια, όπως σημειώνεται και στην υμνογραφία της: «λοιμικών παθημάτων λώβην αφανίζει», «την λοιμικήν νόσον εκδιώκουσα, τους πιστούς θεραπεύει».
Χαρακτηριστικά για τη γενικότερη, εθιμική και δεισιδαιμονική, λατρεία της αγίας, με προβολή της θεραπευτικής ιδιότητας της, ήταν τα εθιζόμενα στη Σμύρνη. Εκεί, όταν εμφανιζόταν ευλογιά («γλυκιά» και «μελογαλούσα» την έλεγαν ευφημιστικά) οι γυναίκες καλούσαν τον παπά και έκανε αγιασμό στη μέση ενός τρίστρατου. Στη συνέχεια οι μάνες με μικρά παιδιά έφερναν μια κανάτα «μελόγαλο» και ψωμί «ζεστοφούρνιστο». (...) Στην τελετουργία αυτή απηχούνται ευδιάκριτα στοιχεία από τη λατρεία της Εκάτης, που λατρευόταν στα σταυροδρόμια («Τριοδίτις», «Ενοδίτις») και της πρόσφεραν τα λεγόμενα «Εκαταία δείπνα» τις τελευταίες μέρες κάθε μήνα.
Πανελλήνια προσφορά προς την αγία Βαρβάρα, με «εκβιαστική ομοιομαγεία για την ίδια την ευλογιά», όπως παρατηρεί ο Δ.Σ. Λουκάτος, αποτελούν τα εορταστικά κόλλυβα ή «σπερνά», γνωστά περισσότερο σαν «βάρβαρα», από βρασμένο σιτάρι, ζάχαρη και μυρωδικά, που μοιράζονται στις γειτονιές, πολλές φορές μάλιστα, αφού πρώτα ευλογηθούν στην εκκλησία, με τη μαγική σκέψη ότι έτσι εξευμενίζεται η ευλογιά και κάθε άλλη εξανθηματική αρρώστια και περνά χωρίς να αφήσει σημάδια.
Τον άγιο Σάββα, από τις κορυφαίες μορφές του μοναχισμού, τον τιμούν με εθιμική αργία και είναι αξιοπρόσεκτα συχνό το όνομα του ως βαφτιστικό. Παλιά στην πατρίδα του την Καππαδοκία τον τιμούσαν με θυσίες ζώων (κουρμπάνια) και όσοι πήγαιναν στο μοναστήρι του στα Ιεροσόλυμα για προσκύνημα (χατζήδες) έφερναν χουρμάδες από τα γύρω δέντρα, που τους πρόσφεραν σε άτεκνους ως μέσα θεραπευτικά της στειρότητας.
Σε διαφορετικό εθιμολογικό πλαίσιο κινείται η λαϊκή λατρεία του αγίου Νικολάου, που θεωρείται κύριος του υγρού στοιχείου και των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στη θάλασσα, γι’ αυτό τιμάται ιδιαίτερα από τους ναυτικούς, στους οποίους έρχεται σωτήρας σε δύσκολες στιγμές, σύμφωνα με συναξαρικές αφηγήσεις και νεοελληνικές παραδόσεις. Λέγεται μάλιστα ότι ο Άγιος Νικόλαος είναι αυτός που επινόησε το πηδάλιο(sic), χαρίζοντας στα πλοία ασφαλή ταξίδια. Χαρακτηριστικά της θαλασσινής ιδιότητας του αγίου είναι και τα λατρευτικά επίθετά του: Ναύτης (Γαλαξίδι), Θαλασσίτης (Χίος, Πάρος), Αρμυρής (Μάνη) κ.ά., όπως χαρακτηριστικά είναι και τα τάματα των ναυτικών, κυρίως ομοιώματα καραβιών, που κρέμονται από την εικόνα του αγίου στις πολυάριθμες εκκλησίες του σε όλον τον ελληνικό χώρο θαλασσινό και στεριανό (...) αφού είναι άγιος «της γης και του πελάου», ο οποίος «τους μεν εν θαλασσή / τους δ’ εν τη γη / ου διαλείπει σώζων εκάστοτε», κατά τον Ρωμανό τον Μελωδό.
Σε ώρες κινδύνου των ναυτικών δεν έφθαναν μόνο οι επικλήσεις και τα τάματα προς τον προστάτη τους. Συχνά λειτουργούσε και η μαγικοδεισιδαιμονική σκέψη. Έτσι, κατέβαζαν με σχοινί το εικόνισμα του στα αγριεμένα κύματα με την παράκληση «ΑηΝικόλα, στο τιμόνι μας», η έχυναν λάδι στη θάλασσα από το καντήλι του, που άσβεστο καίει στο εικόνισμά του σε κάθε πλοίο. Και οι πειρατές ακόμα παρακαλούσαν τον άγιο να τους βοηθήσει, τάζοντας του πλούσιο μερίδιο από τη λεία τους. (...)
Τον άγιο Νικόλαο όμως δεν έχουν μόνο οι ναυτικοί προστάτη. Τον έχουν και όλοι που χρειάζονται κάποιον να τους «κυβερνήσει»: ορφανά παιδιά, φτωχοί, ανύπανδρα κορίτσια. Σχετική είναι και η προσφώνηση του ως «Αη-Νικόλα των Μοιρών», παρετυμολογικά από το όνομα της πατρίδας του, τα Μύρα της Λυκίας. |