«Διά πολλών μαρτύρων»


Η ειρήνη του Χριστού

 

«O άνθρωπος επιθυμεί την ειρήνη από τα βάθη τής καρδιάς του, αλλά συχνά αγνοεί ακόμα και τη φύση τού αγαθού. Συχνά διερωτάται απεγνωσμένα: σε τι συνίσταται η αναζήτηση τής αληθινής ειρήνης;... Η αληθινή ειρήνη! Μετά από τον πόλεμο τού Αφγανιστάν, το τρομοκρατικό χτύπημα τής 11 Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ και τον πόλεμο τού Ιράκ, η ανθρωπότητα μπαίνει σε μια οδυνηρή περίοδο ανασφάλειας, σύγχυσης, ασέβειας προς τον άνθρωπο και τη ζωή, τις πανανθρώπινες αξίες και τους παγκόσμιους θεσμούς. Δεν έλειψε και η ιεροσυλία! Πολλές φορές είδαμε, ακούσαμε
και διαβάσαμε πολιτικοί ηγέτες (Τζ. Μπους, Σ. Χουσέιν...) να επικαλούνται το Θεό ή τον Αλλάχ. Δυστυχώς ελάχιστοι, κυρίως θρησκευτικές προσωπικότητες, αντέδρασαν στο θρησκευτικό παραλήρημα!... Στην Παλαιά Διαθήκη μπορούμε να εξετάσουμε το θέμα από δυο σκοπιές: α/ Την ειρήνη, ως τέλεια ευτυχία. Με επιμέρους υπότιτλους όπως, -Ειρήνη και ευζωία, -Ειρήνη και ευτυχία, -Ειρήνη και σωτηρία, -Ειρήνη και δικαιοσύνη, και β/ Την ειρήνη, ως δώρο τού Θεού (-Ο Θεός τής ειρήνης, -«Κύριε, δος ειρήνην», -Η πάλη για την ειρήνη, με τον προφητικό αγώνα, την εσχατολογική ειρήνη και τη σοφιολογική σκέψη). γ.μ

Η ελπίδα των προφητών και των σοφών γίνεται πραγματικότητα που προσφέρεται «εν Χριστώ Ιησού», γιατί η αμαρτία νικήθηκε «εν αυτώ και δι‘ αυτού». Αλλά όσο η αμαρτία δε νεκρώθηκε ακόμη σε κάθε άνθρωπο, όσο ο Κύριος δεν ήρθε ακόμη στην έσχατη Ημέρα, η ειρήνη παραμένει ένα μελλοντικό αγαθό. Το προφητικό μήνυμα λοιπόν διατηρεί την αξία του: «καρπός δε της δικαιοσύνης εν ειρήνη σπείρεται τοις ποιούσιν ειρήνην» (Ιακ. 3/γ/18, βλ. Ησ. 32/λβ/17). Αυτό είναι το μήνυμα που διακηρύττει η Κ.Δ., από το Λουκά ως τον Ιωάννη, περνώντας από τον Παύλο.

1.- Ο Λουκάς, στο ευαγγέλιό του, ζωγραφίζει τη μορφή τού ειρηνικού βασιλιά. Στη γέννησή Του, οι άγγελοι ανάγγειλαν την ειρήνη στους ανθρώπους που αγαπάει ο Θεός (Λουκ. 2/β/14). Το μήνυμα αυτό, που το επαναλαμβάνουν οι χαρούμενοι μαθητές συνοδεύοντας το βασιλιά καθώς εισέρχεται στην πόλη Του (19/ιθ/38), η Ιερουσαλήμ δε θέλει να το δεχτεί (19/ιθ/42). Στο στόμα τού ειρηνικού βασιλιά, η ευχή τής επίγειας ειρήνης γίνεται η αναγγελία μιας σωτηρίας: σαν καλός Ιουδαίος, ο Ιησούς λέει: «ύπαγε εις ειρήνην», αλλά με το λόγο Του αυτόν δίνει την υγεία στην αιμορροούσα (8/η/48 πρβλ), συγχωρεί τις αμαρτίες στη μετανοημένη αμαρτωλή (7/ζ/50), δηλώνοντας έτσι τη νίκη Του πάνω στη δύναμη τής ασθένειας και της αμαρτίας. Όπως ο ίδιος, έτσι και οι μαθητές προσφέρουν στις πόλεις, μαζί με το χαιρετισμό τής ειρήνης, τη σωτηρία «εν Ιησού» (10/ι/5-9). Αλλά αυτή η σωτηρία έρχεται να ανατρέψει την ειρήνη αυτού τού κόσμου: «Δοκείται ότι ειρήνην παρεγενόμην δούναι εν τη γη; ουχί λέγω υμίν, αλλ’ ή διαμερισμόν» (12/ιβ/51). Έτσι ο Ιησούς δεν αρκείται να προφέρει τις ίδιες απειλές όπως οι προφήτες ενάντια σε κάθε απατηλή ασφάλεια (17/ιζ/26-36, βλ. Α~ Θεσ. 5/ε/3), αλλά χωρίζει τα μέλη μιας ίδιας οικογένειας. Σύμφωνα με τη φράση κάποιου χριστιανού ποιητή, δεν ήρθε να απαλείψει τον πόλεμο, αλλά ήρθε να προσθέσει την ειρήνη, αυτή την ειρήνη τού Πάσχα που ακολουθεί την οριστική νίκη (Λουκ. 24/κδ/36). Οι μαθητές λοιπόν θα ακτινοβολήσουν ως τα πέρατα του κόσμου την ισραηλιτική ειρήνη (βλ. Πράξ. 7/ζ/26, 9/θ/31, 15/ιε/33), η οποία, στο θρησκευτικό επίπεδο, αποτελεί ένα είδος μεταμορφώσεως της ρωμαϊκής ειρήνης (βλ. 24/κδ/2), γιατί ο Θεός ανάγγειλε την ειρήνη διά του Ιησού Χριστού, καθώς αυτός αποδείχτηκε ότι είναι «πάντων Κύριος» (10/ι/36).

2.- Ο Παύλος, προσθέτοντας συνήθως στους ασπασμούς των επιστολών του τη χάρη κοντά στην ειρήνη, δηλώνει έτσι την προέλευσή της και τη σταθερότητά της. Φανερώνει κυρίως το δεσμό της με την απολύτρωση. Ο Χριστός, που είναι «η ειρήνη ημών», ειρηνοποίησε, συνδιάλλαξε τούς δύο λαούς ενώνοντάς τους σε ένα μόνο Σώμα (Εφεσ. 2/β/14-22). Έτσι ο Θεός «αποκατήλλαξε τα πάντα εις αυτόν, ειρηνοποιήσας διά του αίματος τού σταυρού αυτού, δι‘ αυτού είτε τα επί της γης είτε τα εν τοις ουρανοίς» (Κολ. 1/α/20). Επειδή λοιπόν είμαστε ενωμένοι σε ένα και το αυτό Σώμα, η ειρήνη τού Χριστού βασιλεύει στις καρδιές μας (Κολ. 3/γ/15), χάρη στο Πνεύμα το οποίο δημιουργεί ανάμεσά μας ένα σταθερό δεσμό (Εφεσ. 4/δ/3). Κάθε πιστός δικαιωμένος, βρίσκεται διά του Ιησού Χριστού σε ειρήνη με τον Θεό (Ρωμ. 5/ε/1), τον Θεό τής αγάπης και της ειρήνης (Β~ Κορ. 13/ιγ/11), ο οποίος τον εξαγιάζει ολότελα (Α~ Θεσ. 5/ε/23). Όπως η αγάπη και η χαρά, η ειρήνη είναι καρπός τού Πνεύματος (Γαλ. 5/ε/22, Ρωμ. 14/ιδ/17), είναι η αιώνια ζωή που αρχίζει από πριν στη γη (βλ. 8/η/6), υπερβαίνει πάντα νουν (Φιλιπ. 4/δ/7), εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και μέσα στις θλίψεις (Ρωμ. 5/ε/1-5), ακτινοβολεί στις σχέσεις μας με τους ανθρώπους (Α~ Κορ. 7/ζ/15, Ρωμ. 12/ιβ/18, Β~ Τιμ. 2/β/22), ως την Ημέρα όπου ο Θεός τής ειρήνης που ανάστησε τον Ιησού (βλ. Εβρ. 13/ιγ/20), αφού συντρίψει τον Σατανά (Ρωμ. 16/ις/20), θα αποκαταστήσει τα πάντα στην αρχική τους ακεραιότητα.

3.- Ο Ιωάννης εκφράζει ακόμη σαφέστερα την αποκάλυψη. Γι‘ αυτόν, όπως και για τον Παύλο, η ειρήνη είναι ο καρπός τής θυσίας τού Ιησού (Ιωάν. 16/ις/33). Όπως και στη Συνοπτική παράδοση, δεν έχει τίποτε το κοινό με την ειρήνη αυτού τού κόσμου. Ακολουθώντας την ΠΔ, η οποία έβλεπε στην παρουσία τού Θεού ανάμεσα στο λαό Του το ύψιστο αγαθό τής ειρήνης (βλ. Λευ. 26/κς/12, Ιεζ. 37/λζ/26), ο Ιωάννης δείχνει την παρουσία τού Ιησού ως την πηγή και την πραγματικότητα της ειρήνης. Κι ακριβώς σ‘ αυτό βρίσκεται μία από τις χαρακτηριστικές πλευρές τής προοπτικής του. Όταν η θλίψη κυριεύει τους μαθητές, που πρόκειται να αποχωριστούν από το Διδάσκαλό τους, ο Ιησούς τούς βεβαιώνει: «ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν» (Ιωάν. 14/ιδ/27). Αυτή η ειρήνη δε συνδέεται πια με την επίγεια παρουσία Του, αλλά με τη νίκη Του πάνω στον κόσμο. Έτσι, νικητής τού θανάτου, ο Ιησούς δίνει, μαζί με την ειρήνη, το άγιο Πνεύμα και την εξουσία πάνω στην αμαρτία (20/κ/19-23)!

4.- «Μακάριο όραμα ειρήνης». - Με τη σταθερή ελπίδα που τον κάνει να οραματίζεται την ουράνια Ιερουσαλήμ (Αποκ. 21/κα/2), ο χριστιανός φιλοδοξεί να πραγματοποιήσει το μακαρισμό «μακάριοι οι ειρηνοποιοί» (Ματθ. 5/ε/9), γιατί αυτό σημαίνει ότι ζει όπως ο Θεός, ότι είναι υιός τού Θεού εν Χριστώ, που είναι ο μοναδικός Υιός. Προσπαθεί λοιπόν με όλες τις δυνάμεις του να πραγματοποιήσει εδώ στη γη την ομόνοια και τη γαλήνη. Η χριστιανική αυτή πολιτική τής επίγειας ειρήνης αποδεικνύεται τόσο πιο αποτελεσματική, όσο είναι χωρίς αυταπάτες. Τρεις αρχές προσδιορίζουν την ακατάπαυστη επιδίωξή της.

Μόνο η παγκόσμια αναγνώριση της κυριότητας τού Χριστού από ολόκληρο το σύμπαν στην έσχατη έλευσή Του θα αποκαταστήσει την οριστική και παγκόσμια ειρήνη. Μόνο η Εκκλησία, η οποία είναι υπεράνω φυλετικών διακρίσεων, τάξεων, φύλων (Γαλ. 3/γ/28, Κολ. 3/γ/11), αποτελεί επί της γης τον τόπο, το σημείο και την πηγή τής ειρήνης μεταξύ των λαών, γιατί αυτή είναι το Σώμα τού Χριστού και το ταμείο τού Πνεύματος. Μόνο, τέλος η δικαιοσύνη ενώπιον τού Θεού και μεταξύ των ανθρώπων είναι το θεμέλιο τής ειρήνης, γιατί αυτή καταργεί την αμαρτία, η οποία είναι πηγή κάθε διαιρέσεως. Ο χριστιανός θα συνεχίσει την ειρηνευτική του προσπάθεια ακούγοντας τον Θεό, που αυτός και μόνο δίνει την ειρήνη, να μιλάει μέσα απ‘ αυτό τον ψαλμό, όπου συγκεντρώνονται όλες οι ιδιότητες τού Θεού τής ιστορίας: «Ακούσομαι τι λαλήσει εν εμοί ο Θεός, ότι λαλήσει ειρήνην επί τον λαόν αυτού... αλήθεια εκ της γης ανέτειλε, και δικαιοσύνη εκ του ουρανού διέκυψε. Και γαρ ο Κύριος δώσει χρηστότητα, και η γη ημών δώσει τον καρπόν αυτής δικαιοσύνη εναντίον αυτού προπορεύσεται και θήσει εις οδόν τα διαβήματα αυτού» (Ψαλμ. 85/οε/9-14 [Ο~ 84/οδ/8-13]). |


Κείμενο του X.-L. Dufour s.J. (σε μετάφραση Ι. Καραβιδόπουλου), δημοσιεύθηκε με τον ίδιο τίτλο στο περιοδικό «Ανοιχτοί Ορίζοντες» (Ιανουάριος 2004, σελ. 13-14).

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ