`` Ορθοτομούντα τον λόγον της αληθείας ''

Η Συγχώρηση

Κάτι έχει πάει στραβά με τη συγχώρηση. Δε μπορώ να σας πω πόσο συχνά τον τελευταίο καιρό έχω προσπαθήσει να ξεκαθαρίσω τι ακριβώς εννοούμε με τον όρο αυτό.

Το πρόβλημα προκύπτει όταν κάποιοι λένε: ``Έκανα λάθος. Λυπάμαι. Τώρα ας συνεχίσουμε τη ζωή. Είναι υποχρέωσή σου να με συγχωρήσεις. Είναι καιρός και για τους δυο μας να το προσπεράσουμε.’’

Με λίγες καλοδιαλεγμένες λέξεις, ανατρέπονται όλα. Όπως ένας παλαιστής που ξεφεύγει ένα χτύπημα και επιστρέφει, ο παραβάτης κερδίζει πάλι το πάνω χέρι. Τα θύματά του πρέπει να συγχωρήσουν και να ξεχάσουν. Μπορεί ακόμη ο ίδιος να τους θυμίζει ότι, σύμφωνα με τα λόγια του Ιησού, εάν δεν συγχωρούμε τους άλλους, ο Ουράνιος Πατέρας δε θα συγχωρήσει εμάς (Ματθ. 6/ς/14-15).

Υπάρχει τρόπος ώστε να έχουμε το συγχωρητικό πνεύμα και να βοηθήσουμε εκείνους που μας πλήγωσαν να γίνουν υπεύθυνοι για τις πράξεις τους; Οι απαντήσεις της Βίβλου ίσως μας εκπλήξουν.

Συγχώρηση δεν σημαίνει αμνησία

Αν και κάποιες κακές πράξεις μπορούν να λησμονηθούν όταν πάψουμε να ασχολούμαστε μαζί τους, άλλες πληγές βρίσκονται πάντοτε στην προσοχή μας.

Αν έχουμε πληγωθεί σοβαρά, η αδυναμία μας να λησμονήσουμε μπορεί να μας κάνει να νιώθουμε ενοχές. Μας έχουν διδάξει πως όταν ο Θεός συγχωρεί, λησμονεί, γι' αυτό κι εμείς πρέπει να λησμονούμε, αν συγχωρούμε αληθινά. Όμως ο Θεός δεν τα ξεχνάει όλα! Από την πρώτη σελίδα της μέχρι την τελευταία, η Βίβλος δείχνει ότι ο Θεός θυμάται τις αμαρτίες του λαού Του. Τόσο η Παλαιά όσο και η Καινή Διαθήκη είναι γεμάτες από ιστορίες που συντηρούν για πάντα τη μνήμη των αμαρτιών του λαού Του παρόλο ότι έχουν συγχωρηθεί.

Όταν ο Θεός λέει ότι δεν θα θυμάται τις αμαρτίες μας, εννοεί ότι δεν θα τις θυμάται για να κινηθεί εναντίον μας. Δεν μας διαγράφει ούτε μας θεωρεί ανάξιους εξαιτίας των κακών που έχουμε πράξει. Αντίθετα, μέσα από τη συγχώρηση, μας απαλλάσσει από το χρέος, που ποτέ δε θα μπορούσαμε να πληρώσουμε, και μας βεβαιώνει ότι εξακολουθεί να μας αγαπά.

Η συγχώρηση δεν καταργεί τις συνέπειες

Εκείνοι που έχουν ομολογήσει τα λάθη τους μοιάζουν να ρωτούν, ``Τώρα που παραδέχτηκα το λάθος μου, τώρα που ο Θεός με έχει συγχωρήσει, και τώρα που η Βίβλος απαιτεί από εσένα να με συγχωρήσεις, γιατί δεν μπορείς να συμπεριφέρεσαι σαν να μην είχε μεσολαβήσει τίποτα;’’.

Μια απάντηση είναι ότι η συγχώρηση δεν απαιτεί επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση. Ίσως υπάρχουν αποτελέσματα που δεν μπορούν να επανορθωθούν. Ο Θεός συγχώρησε τον Αδάμ και την Εύα, όμως τους έδιωξε από τον Κήπο της Εδέμ. Ο Θεός συγχώρησε το θυμό του Μωυσή, αλλά δεν του επέτρεψε να μπει στη Γη της Επαγγελίας. Ο Θεός συγχώρησε τη μοιχεία του Δαβίδ, όμως δεν του επέτρεψε να έχει το παιδί αυτής της μοιχείας.

Η συγχώρηση δεν καταργεί τις συνέπειες. Εκείνος που συγχωρεί μπορεί να εξακολουθεί με σοφία και αγάπη να ζητάει μια λογική αποκατάσταση, νομική τακτοποίηση, να παίρνει μέτρα ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη, και χρόνο για να γιατρευτεί. Μια περίοδος παρατήρησης (για να βεβαιωθεί η αλλαγή συμπεριφοράς του φταίχτη), συχνά είναι αναγκαία αν θέλουμε να συγχωρήσουμε και να αγαπούμε σωστά.

Η συγχώρηση δεν αρχίζει από εμάς

Η Βίβλος λέει ότι η ιστορία τής συγχώρησης αρχίζει με τον Θεό. Εκείνος μια για πάντα συγχωρεί τις αμαρτίες του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος, σε όλους όσοι αποδέχονται τη θυσία του Υιού Του ως πληρωμή για το ηθικό τους χρέος. Διαγράφει το χρέος μας στα δικαστήρια του Ουρανού και εξασφαλίζει για πάντα τη νομική απαλλαγή όλων όσοι εμπιστεύονται στον Υιό Του. Προσφέρει απεριόριστη ``οικογενειακή’’ συγχώρηση σ’ εκείνους που εξομολογούνται τις ``γνωστές’’ αμαρτίες στον ουράνιο Πατέρα (Α' Ιωάν. 1/α/9). Αυτός ο δεύτερος ποταμός της συγχώρησης πλένει τις οικογενειακές υποθέσεις που έχουν οδηγήσει σε διαφωνία μέσα στη σχέση μας με τον Πατέρα.

Με τέτοια αμέτρητη συγχώρηση στο νου, ο Ιησούς είπε την ιστορία του ανθρώπου που είχε συγχωρηθεί για ένα χρέος πολλών εκατομμυρίων, αλλά ο ίδιος αρνήθηκε να συγχωρήσει το χρέος κάποιου που του χρωστούσε ένα σχετικά μικρό ποσό (Ματθ. 18/ιη/21-35). Ο Δάσκαλός μας χρησιμοποίησε αυτή την ιστορία για να μας δείξει πόσο ανήθικο είναι ενώ εμείς δεχόμαστε βουνά ελέους από Εκείνον, ύστερα να μην δίνουμε λίγο από αυτό το έλεος σ’ εκείνους που το ζητάνε από εμάς.

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Όπως έχουμε δεχτεί αμέτρητη συγχώρηση από τον Θεό, πρέπει να αφήσουμε αυτή τη συγχώρηση να ξεχειλίσει στις ζωές εκείνων που μας βλάπτουν. Ο Ιησούς είπε στους μαθητές Του: ``Προσέχετε εις εαυτούς. Εάν δε ο αδελφός σου αμαρτήση εις σε, επίπληξον αυτόν^ και εάν μετανοήση, συγχώρησον αυτόν. Και εάν επτάκις της ημέρας αμαρτήση εις σε, και επτάκις της ημέρας επιστρέψη προς σε, λέγων, Μετανοώ, θέλεις συγχωρήσει αυτόν’’ (Λουκ. 17/ιζ//3-4).

Η συγχώρηση δεν είναι μόνο για εμάς

Επειδή το οργήλο και πικρό πνεύμα μπορεί να είναι αυτοκαταστροφικό, πολλοί πιστεύουν ότι η ικανότητα να συγχωρούμε λειτουργεί περισσότερο για το καλό μας παρά για το πρόσωπο εκείνο που μας έχει βλάψει. Μερικοί μάλιστα φέρουν βαρέως τη σκέψη ότι πρέπει να αισθανόμαστε αναγκασμένοι να συγχωρούμε για χάρη εκείνου που μας έβλαψε. Όμως, αν το να συγχωρούμε άλλους είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Θεός με έλεος βοηθάει εμάς ν' αντιμετωπίσουμε την πικρία μας, γιατί προσθέτει στον πόνο μας το δύσκολο έργο να αντιμετωπίσουμε εκείνους που μας έχουν βλάψει, και να τους συγχωρέσουμε, όταν μας λένε ``Μετανοώ’’ (Λουκ. 17/ιζ/4);

Ο Ιησούς δεν μας δίδαξε να αγαπάμε τους εχθρούς μας και να συγχωρούμε εκείνους που μας βλάπτουν μόνο και μόνο για να διώξουμε την πίκρα από τα στομάχια μας. Η απελευθέρωση αυτή του εαυτού μας από την προσβολή, είναι μόνο ένα μέρος εκείνου που ο Ιησούς είχε στο νου Του. Όπως ακριβώς ο Θεός μας συγχωρεί για το καλό μας, μας ζητάει να συνεργαστούμε μαζί Του στην απολυτρωτική διαδικασία προς εκείνους που έχουν ζητήσει έλεος. Μας ζητάει να το κάνουμε όχι με τη δική μας δύναμη αλλά καθώς η δική Του χάρη εργάζεται μέσα μας.

Μερικές φορές είναι απαραίτητο να αρνηθούμε τη συγχώρηση

Από αγάπη ο Θεός αρνείται τη συγχώρηση σ' εκείνους που δεν έχουν αλλαγή στην καρδιά τους. Ακόμη και αν αυτό Τού προκαλεί λύπη, ποτέ δεν θα συγχωρήσει την ενοχή εκείνων που εν γνώσει τους αρνούνται να παραδεχτούν την αμαρτία τους.

Το παράδειγμα του Θεού μάς κάνει σοφούς. Μας διδάσκει να λυπούμαστε για την εγωκεντρικότητα των άλλων και να μας αρέσει να αντιμετωπίζουμε με έλεος εκείνους που μας έχουν βλάψει. Ας αφήνουμε όμως την αγάπη Του να μας διδάσκει πότε είναι για το καλό των άλλων να τους συγχωρήσουμε και πότε να μην τους συγχωρήσουμε (Ματθ. 18/ιη/15-17, Λουκ. 23/κδ/34).